اگر با میوه دل درد می‌گیرید…

اگر کسی بعد از مصرف میوه، دچار مشکل‌های گوارشی شد، پیشنهاد می‌شود از زنجبیل، زیره‌سبز و نبات استفاده کند. کمپوت میوه نیز می‌تواند تا حد بسیاری مشکلات گوارشی را کاهش دهد.

برخی اشخاص با خوردن میوه دل‌درد می‌گیرند. گاهی این مشکل آن‌قدر آزاردهنده می‌شود که حتی دور مصرف هر نوع میوه را خط می‌کشند. به این ترتیب، گرچه دل‌درد تسکین می‌یابد اما در عوض دچار کمبود مواد مغذی‌ای می‌شوند که بیشتر در میوه‌ها وجود دارند. در ادامه دربارهٔ‌ی سبب ابتلا به دل درد و ترفندهای مقابله با آن مطالبی را آورده‌ایم، با ما همراه باشید…

سوال اولی که مطرح می گردد این است که چرا بعضی اشخاص با مصرف میوه دچار دل‌درد یا دیگر مشکل‌های گوارشی می‌شوند؟

۲ گروه از عوامل در این میان دخیل‌اند؛ اول اینکه در میوه‌ها قندی وجود دارد به نام فروکتوز، تمام اشخاص وقتی حجم بسیاری از میوه که سرشار از فروکتوز است، می‌خورند دچار علائمی مانند نفخ، دل‌پیچه و اسهال می‌شوند. تقریباً ۸۰ درصد اشخاص سالم جامعه نمی‌توانند بیش از ۸۰ گرم فروکتوز در روز دریافت کنند پس مصرف مقدار بسیار میوه در صورتی که یکباره خورده شود (نه به تناوب و در طول روز) سبب بروز این علائم می‌شود. البته درصد کمی از اشخاص (یعنی حدود ۲۰ درصد)، نمی‌توانند حتی ۲۰ گرم فروکتوز را جذب و هضم کنند. به همین سبب حتی با مصرف حجم کم میوه هم دچار علائم گوارشی می‌شوند. گروه دوم علائمی که با میوه‌ها ایجاد می‌شوند، با مشکل عدم‌تحمل دستگاه گوارش مرتبط است. این واکنش آلرژیکی به یک ماده غذایی، در یک‌چهارم تا یک‌پنجم اشخاص جامعه وجود دارد. بعضی از این واکنش‌های حساسیتی شبیه آلرژی‌های پوستی یا تنفسی است که بسیار سریع رخ می‌دهد. یعنی فرد با مصرف ماده غذایی دچار علائمی مثل تنگی‌نفس، خارش، کهیر، تورم لب، اسهال شدید و ترش کردن می‌شود. این حالت‌ها بسیار شایع نیست. گروه شایع‌تر عدم‌تحمل‌ها، آن‌هایی است که دیرتر رخ می‌دهند و بافاصله بیش از ۱ تا ۲ ساعت بعد از مصرف ماده غذایی بروز می‌کنند.

احتمال بروز این علائم با مصرف کدام میوه‌ها بیشتر می‌شود؟

هر فردی بنا بر تجربه شخصی‌اش می‌تواند متوجه شود بدنش به کدام میوه یا سبزی یا ماده غذایی واکنش نشان می‌دهد. گرچه تست‌های تشخیصی و آزمون‌های خونی نیز برای تشخیص عدم‌تحمل وجود دارد. البته بعضی مواد غذایی از نظر ایجاد عدم‌تحمل معروف‌تر می باشند. به طور مثالً مواد حاوی ترکیب‌های شبه‌هیستامین مانند موز، کیوی، هندوانه و خربزه. بعضی دیگر از میوه به خصوص میوه‌های تابستانی از جمله گیلاس و آلبالو نیز دارای مواد محرکی‌اند که سبب انقباض و تحریک‌های گوارشی می‌شوند.

اگر کسی به میوه خاصی عدم‌تحمل گوارشی نشان داد، باید آن را از برنامه غذایی‌اش حذف کند؟

بله، راه‌حل این مشکل اجتناب از مصرف آن ماده غذایی است.

تا آخر عمر؟

با روش‌های حساسیت‌زدایی می‌توان به تدریج آن ماده غذایی را به رژیم غذایی برگرداند. اگر فردی با مصرف میوه‌ای دچار علائم حاد می‌شود، بهتر است ۶ تا ۹ ماه آن را از برنامه غذایی‌اش حذف و دوباره مصرف آن را از مقادیر کم آغاز کند. یعنی یک دوره اجتناب و تجربه مجدد داشته باشد تا به این ترتیب بتواند آن را به برنامه غذایی خود بازگرداند اما در مورد آلرژی‌های غذایی که با کهیر، اسهال، دل‌پیچه و تهوع شدید ظاهر می‌شوند، اجتناب اصل مهم و اولیه است. این اشخاص بهتر است با یک متخصص در مورد رژیم غذایی‌شان مشورت کنند.

آیا علائمی که در اثر مصرف یک ماده غذایی بروز می‌کند، گذراست یا تا مدتی می‌ماند؟

بیشتر علائم گوارشی در اثر مصرف ماده آلرژی‌زا زودگذر است و در بیشتر اشخاص حداکثر ۵ روز ادامه پیدا می‌کند اما دستگاه گوارش ساختاری زنده است و وقتی تنش به آن وارد شود، تا مدت‌ها نظم آن به هم می‌ریزد. به خصوص اگر زمینه‌های دیگری از به‌هم‌ریختگی نظم در بدن فرد وجود داشته باشد به طور مثالً فرد در معرض استرس باشد. زیرا استرس مشکل‌های گوارشی را طولانی‌تر می‌کند.

راه‌حل دیگری هم وجود دارد که فرد با وجود مصرف میوه مشکل‌زا دچار مشکل نشود؟

بهترین راه‌حل، پرهیز از مصرف آن میوه است. البته بعضی اشخاص میوه‌ها را به صورت کمپوت بهتر تحمل می‌کنند زیرا هنگام پخت، بعضی از ترکیب‌های غیرقابل جذب موجود که سبب نفخ، دل‌پیچه و اسهال می‌شود، حذف یا شکسته خواهند شد و بعضی ترکیب‌های دیگر نظیر قندها هم تغییر شکل پیدا می‌کنند.

اگر با میوه دل‌درد می‌گیرید میوه‌ها را کمپوت کنید

برخی اشخاص به خصوص آن‌هایی که به بیماری‌های دستگاه گوارش مثل التهاب دستگاه گوارش یا نشانگان روده تحریک‌پذیر مبتلا می باشند، تحمل هضم فیبر خام را ندارند و با مصرف میوه‌ها دچار دل‌درد و اسهال می‌شوند. اگر شما هم با مصرف میوه دچار مشکلات گوارشی می‌شوید و دوست دارید از مواد مغذی آن‌ها بهره‌مند شوید، در صورتی که مبتلا به اضافه‌وزن، دیابت یا مشکلات عروقی نیستید، پیشنهاد می‌کنم از کمپوت بعضی میوه‌ها به شکل محدود استفاده کنید چون قندهای ساده و البته فیبر پخته موجود در کمپوت، در مقایسه با قند و فیبر موجود در میوه تازه راحت‌تر به‌وسیله دستگاه گوارش تحمل می‌شود. بعضی اشخاص می‌پرسند آیا با مصرف کمپوت هم از ویتامین‌های موجود در میوه‌ها بهره‌مند می‌شویم؟ پاسخ این است که زیست دسترسی بیشتر ویتامین‌های محلول در آب که به حرارت حساس می باشند مثل B1، B2، B3، B6، B12، C، فولات و… در اثر پختن کم می‌شود اما از بین نمی‌روند. ویتامین‌های محلول در چربی هم با حرارت تغییر نمی‌کنند و از بین نمی‌روند بنابراین می‌توانیم از فواید آن‌ها بهره‌مند شویم البته به شرط اینکه آب حاصل از پخت یعنی آب کمپوت نیز مصرف شود.

اگر با میوه دل‌درد می‌گیرید، میوه‌های رسیده و شیرین بخورید

در طب سنتی برای تعیین مزاج و سرد در اشخاص، معیارهای مختلفی وجود دارد. یکی از معیارهایی که نه‌تنها پزشک بلکه خود فرد نیز می‌تواند با آن ماهیت مزاج را تشخیص دهد، میزان بهره بردن از گرمی یا سردی یا ایجاد ضرر با گرمی یا سردی مواد غذایی است. بعضی اشخاص با خوردن غذاهایی با مزاج گرم آثار مثبت آن را حس می‌کنند. این یعنی مزاج آن‌ها سرد است. با مثالی این مساله را روشن‌تر بیان می‌کنم: اگر فردی خیار، ماست یا هندوانه بخورد و به دنبال آن دچار اختلال‌های گوارشی نظیر دل‌درد، یبوست یا اسپاسم گوارشی شود، یعنی مزاج سرد دارد و اگر با خوردن فسنجان یا فلفل بسیار دچار بثورات پوستی، افزایش جوش‌های آکنه یا حتی حس افزایش حرارت بدن شود، یعنی گرم‌مزاج است. بیشتر میوه‌های فصل تابستان سرد و تر می باشند و اشخاصی که طبع سرد و تر دارند، معمولاً با خوردن میوه‌هایی مثل هلو، هندوانه یا خیار دچار مشکل‌های گوارشی و حتی مشکل‌های عمومی‌تر مثل افت فشارخون، ضعف و… می‌شوند. این اشخاص باید حتماً میوه‌های رسیده و شیرین بخورند و از مصرف میوه‌های کال، ترش و میوه‌هایی که مزه مناسب ندارند، اجتناب کنند. اگر کسی بعد از مصرف میوه، دچار مشکل‌های گوارشی شد، پیشنهاد می‌شود از زنجبیل، زیره‌سبز و نبات استفاده کند. کمپوت میوه نیز می‌تواند تا حد بسیاری مشکلات گوارشی را کاهش دهد. پیشنهاد می‌شود به میوه‌ها بعد از آب‌پز یا بخارپز شدن، مقداری عسل هم اضافه کنید. خشک کردن میوه‌ها در شرایط مناسب هم می‌تواند سبب کاهش رطوبت و جلوگیری از بروز بسیاری از علائم گوارشی به خصوص ترش کردن و ریفلاکس شود.

فرآوری: مریم مرادیان نیری

بخش تغذیه و آشپزی تبیان

منبع: هفته‌نامه سلامت

سمیه مقصودعلی- پرسشی از دکتر پیمان ادیبی، فوق‌تخصص گوارش

دکتر احمد ساعدی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

دکتر مهرداد کریمی، مدرس دانشگاه

مطالب مرتبط:

میوه؛ سۆالات و نگرانی‌ها

وقتی میوه درمانگر می‌شود!

آشنایی با خواص انواع میوه‌ها

تا می‌توانید میوه و سبزی بخورید

میوه و سبزی ارگانیک بخرید

روزتان را با میوه آغاز کنید

مردان، میوه و سبزی بیشتری نیاز دارند

میوه دُرُشت نخرید

بعد از غذا میوه بخوریم یا نخوریم؟

سبزی‌ها و میوه‌ها هم کالری دارند!

ترفندهایی برای مصرف بیشتر میوه

آداب خوردن میوه در اسلام