گردآوری شده در گروه مجله خانواده ممتاز
بولاغ اوتی گیاه بومی کشورهای اروپایی است اما کشت آن به تدریج در دیگر نقاط جهان هم رایج شد. این گیاه در آب رشد میکند و در بسیاری از کشورها مردم آن را به صورت سالاد مصرف میکنند.

گیاه «بولاغ اوتی» که با اسامی علف چشمه، آب تره و شاهی آبی نیز شناخته شده از قدمتی طولانی و خواص درمانی شماری برخوردار است.
شاهی آبی گیاهی است که در بعضی از مناطق دنیا از جمله گیاهان خودرو شناخته میشود اما در بعضی از کشورها مانند؛ ایران به عنوان سبزی خوردن و در بعضی مناطق دنیا به صورت سالاد یا همراه با ساندویچ استفاده میشود و دارای مقدار بسیاری آهن، کلسیم، و ویتامینهای مختلف از جمله A و C است.
بولاغ اوتی منبع غنی از «لوتئین» و «بتا کارتن» است که این دو ماده نیز به نوبه خود از آسیبهای اشعه فرابنفش خورشیدی بر بدن پیشگیری میکنند و در سلامت پوست و درمان بیماریهای اگزما و آکنه موثر می باشند.
این گیاه حاوی مقدار قابلتوجهی از آنتیاکسیدانهای مختلف است که در پیشگیری از سرطانها نقش کلیدی دارند. این آنتیاکسیدانهای فعال شامل ویتامینهای E,A,C چندین نوع از ویتامینهای گروه B می باشند که از آسیب رساندن مولکولهای رادیکال به سلولهای سالم جلوگیری میکنند.
همچنین ترکیبات آنتیاکسیدانی این گیاه خطر ابتلا به سرطان ریه و گلو را کاهش میدهند.
بولاغ اوتی سرشار از مادهای موسوم به «گلوکزینولات»، یک ترکیب فیتوشیمیایی حلال در آب و حاوی گوگرد است. این ماده میتواند با تنظیم کردن آنزیمهای کبد به آن کمک کند تا عملکرد تصفیه خون را به درستی انجام دهد.
این گیاه همچنین حاوی پتاسیم است و مانند یک ترکیب ادرارآور عمل کرده و آب اضافی را از بدن خارج میکند. همچنین بولاغ اوتی به سبب دارا بودن فیبر در درمان و پیشگیری از یبوست و دیگر مشکلات رودهای سودمند است.
علاوه بر فواید درمانی فوق، بولاغ اوتی حاوی املاح معدنی و ویتامینهای دیگری چون D,K است.
جلوگیری از رشد سرطان سینه با مصرف بولاغ اوتی
تحقیقی علمی در بریتانیا نشان داده است که ترکیب گیاهی موجود در «شاهی آبی» میتواند رشد سلولهای سرطان سینه را متوقف کند.
نتایج پژوهش علمی حاضر که در یک کنفرانس خبری در دانشگاه «سوتامپتون» اعلام شد نشان میدهد که این ماده گیاهی با پایان دادن به یک سیگنال در بدن مانع دستیابی تومور در حال رشد سرطانی به خون و اکسیژن میشود.
به نظر محققان، «شاهی آبی» میتواند کنش پروتئینی را مختل سازد که نقش اساسی در رشد سرطان دارد. تومور به هنگام رشد، ذخیره خونی خود را از دست میدهد و به بافتهای طبیعی اطراف خود سیگنال میفرستد تا رگهای خونی تازه در داخل غده ایجاد کنند و تومور بتواند اکسیژن و مواد مغذی ضروری خود را تامین کند.
تحقیق حاضر که به سرپرستی پروفسور «گراهام پکهام» در دانشگاه «سوتامپتون» انجام شده آشکار کرد که ترکیب گیاهی موجود در «شاهی آبی» این فرایند را متوقف میکند و این کار را از طریق ایجاد اختلال در عملکرد پروتئینHIF و خاموش کردن آن انجام میدهد.
دکتر «پکهام»، متخصص غدد مولکولی در دانشگاه «سوتامپتون» در بریتانیا انجام این پژوهش را گام مهمی در جهت درک مزایای بهداشتی بالقوه این محصول گیاهی میداند چرا که نشان میدهد ماده موجود در این گیاه میتواند در مسیری که به رشد سلولهای سرطانی میانجامد مداخله کند. به نظر این کارشناس دانستن عوامل خطر سرطان هدف کلیدی است و مطالعات دربارهٔ رژیم غذایی بخش مهم آن را تشکیل میدهد، در بریتانیا کار کمی دربارهٔ رابطه بین مواد غذایی و رشد سرطان انجام شده است.
دکتر پکهام در مرکز مطالعات مربوط به سرطان پستان و در یک مطالعه مقدماتی، به گروه کوچکی از اشخاصی که در قبل دچار سرطان پستان بودند پس از یک دوره روزهخواری معین ۸۰ گرم (معادل یک کاسه پر) «شاهی آبی» داد و خون آنها را در فاصله ۲۴ ساعت بعد ارزیابی کرد.
گروه تحقیقاتی توانست مقدار قابلتوجهی از ماده «پی. ای. آی. تی. سی» که ترکیب اصلی این سبزی را تشکیل میدهد در خون شرکتکنندگان مطالعه به دنبال مصرف این ماده گیاهی بیابد.
ضمناً و مهمتر اینکه آنها نشان دادند که کنش پروتئین HIF در سلولهای خونی زنان به گونهای دیده میشود که قابل اندازهگیری است.
خلاصه این مطالعه در کنفرانس تحقیقاتی سرطان پستان که در «ناتینگهام» برگزار شد پذیرفته شد و نتایج این مطالعات به صورت دو مقاله در «مجله تغذیه و فارماکولوژی بیوشیمی بریتانیا» انتشار یافته است. این یافتهها بینش تازهی دربارهٔ اثرات بالقوه ضد سرطانی «شاهی آبی» فراهم میکند اگرچه انجام تحقیقات بیشتر دربارهٔ اثرات مستقیم آن در کاهش خطر سرطان ضرورت دارد.
گفتنی است؛ سرطان پستان متداولترین سرطان در زنان به خصوص در دنیای غرب است و در حال حاضر تقریباً از هر ۹ نفر یک نفر در طول زندگی به آن مبتلا میشود.
خاصیت ضد سرطانی “شاهی آبی”
فواید بسیاری در مورد مصرف این گیاه مطرح شده است. به طور مثالً «شاهی آبی» به عنوان منبع آنتیاکسیدان، ماده افزایشدهنده ادرار، اکسپکتورانت و حتی ماده کمککننده به دستگاه گوارش شناخته میشود. بعضی تحقیقات نیز در باره اثرات ضد سرطانی این گیاه است به طوری که بعضی تحقیقات صورت گرفته نشان میدهند شاهی آبی به صورتهای مختلف علیه سرطان ریه عمل میکند.
در یکی از این تحقیقات که نتایج آن در سال ۲۰۰۷ انتشار یافت ۶۰ مرد و زن روزانه ۸۵ گرم این سبزی را به مدت ۸ هفته در کنار رژیم غذاییشان مصرف کردند. نتایج آزمایش خون آنها حاکی از حدود ۲۳ درصد کاهش در آسیب به DNA در سلولهای سفید خون آنها بود. به نظر دانشمندان هرگونه آسیب به DNA عامل مهم در رشد سرطان محسوب میشود.
نتایج این یافته همچنین ۱۰۰ درصد افزایش در مولکول لوتئین و ۳۳ درصد افزایش در بتا کاروتن شرکتکنندگان مطالعه را نشان داد. هر دوی این مواد خاصیت ضد سرطانی دارند زیرا به سلولها کمک میکنند تا از خود در برابر هرگونه آسیبی دفاع کند.
فرآوری: مریم مرادیان نیری
بخش تغذیه و آشپزی تبیان
منابع:
ایسنا
ابتکار
مطالب مرتبط:
خواص شاهی
چگونه سبزی بیشتری بخوریم؟
فواید سلامتی سبزیجات برگ سبز
ترخون و خواص آن
سبزی خوردن؛ پای ثابت سفره های ایرانی
سبزیجات معطر: به سلامتی سلام کن
![]()
سایت موسسه فرهنگی تبیان > بخش تغذیه و آشپزی
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com