جویندگان نوبل

پیش بینی اینکه چه کسی برنده جایزه علم اقتصاد می گردد، کار دشواری است و شاید از آن دشوارتر انتخاب برندگان این جایزه باشد. تعداد بسیار بسیاری از اقتصاددانان می باشند که شایستگی دریافت چنین جایزه ای را دارند و تجربه نیز نشان داده که این اشخاص از دیدگان تیزبین کمیته نوبل دور نمانده و معمولاً دیر یا زود به چنین افتخاری نائل می آیند. البته در این میان استثناهایی هم بوده اند؛ همچون جان مینارد کینز که عمرش به دریافت این جایزه قد نداد، یا لودویگ فن میزس که در زمان حیاتش این جایزه به او اعطا نشد. این اهمیت سبب شده هر ساله موسسه ها و اشخاص گوناگون، لیست های متنوعی را به عنوان پیش بینی برندگان این جایزه منتشر کنند؛ که واضح است روی همه آنها نمی توان حساب باز کرد. گاهی نیز آنقدر انتخاب های کمیته نوبل غافلگیرکننده بوده است که تقریباً هیچ لیستی توان پیش بینی این انتخاب ها را نداشته است. چنین اتفاقی سال قبل رخ داد و در کمال ناباوری، دو دانشمند نسبتاً کمتر شناخته شده موفق به کسب جایزه علم اقتصاد شدند. اما در عین حال بعضی از موسسات طی چند سال اخیر به سبب پیش بینی های بعضاً درست شان اعتبار بیشتری کسب کرده و سابقه درخشان تری از خود بر جای گذاشته اند. یکی از آنها، موسسه معروف تامسون رویترز است. این موسسه به عنوان منبعی پیشرو در زمینه تهیه اطلاعات هوشمند برای صاحبان کسب وکار و حرف گوناگون عمل می کند. تامسون رویترز بنا بر اعلام وب پایگاه اینترنتیش، نزدیک به ۶۰ هزار نفر نیروی شاغل دارد و در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا فعالیت می کند. برخلاف تصور معمول که تامسون رویترز را انگلیسی می دانند، مقر اصلی این موسسه در شهر نیویورک آمریکاست. تامسون رویترز از سال ۲۰۰۲ میلادی تاکنون، اقدام به پیش بینی برندگان جایزه نوبل در رشته های گوناگون می کند. طی این چند سال، این موسسه توانسته ۲۷ مورد از برندگان جایزه نوبل را به درستی پیش بینی کند. البته تا لحظه تنظیم این گزارش، دو نفر دیگر نیز به تعداد پیش بینی های درست این موسسه اضافه شده و در نتیجه تعداد پیش بینی های درستش به عدد ۲۹ رسیده است. این دو نفر فرانسوا انگلرت و پیتر هیگز می باشند که تامسون رویترز برای سال ۲۰۲۴ آنها را نامزد دریافت نوبل فیزیک کرده بود، که این پیش بینی درست از آب درآمد و هر دو نفر موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک در سال جاری شدند. بنابراین در درجه اول، می توان این موسسه را پیشتاز پیش بینی جایزه نوبل دانست. این موسسه برای رشته اقتصاد نیز در سال جاری اسم هشت نفر را آورده است که نام پروفسور محمدهاشم پسران، اقتصاددان ایرانی و استاد دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، نیز در میان آنهاست. اگر از موسسه تامسون رویترز بگذریم و بخواهیم تنها بر روی پیش بینی برندگان جایزه علم اقتصاد تمرکز کنیم، به دو گزینه دیگر می رسیم. اول؛ پیش بینی وب پایگاه اینترنتی The Big Picture متعلق به باری ریتولز (Barry Ritholtz) است. این وب پایگاه اینترنتی (با آدرس www.ritholtz.com) در روز ۱۱ اکتبر سال ۲۰۰۹ میلادی لیستی شامل ۳۲ اقتصاددان را معرفی کرد که به طرز اعجاب انگیزی برای سه سال پی درپی (۲۰۰۹، ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱) تمام نوبلیست های اقتصاد در زمره اشخاص حاضر در این لیست بودند. این اشخاص شامل الینور اُستروم و الیور ویلیامسون (۲۰۰۹)، کریس پیساریداریس، دیل مورتنسن و پیتر دایاموند (۲۰۱۰) و کریستوفر سیمز و توماس سارجنت (۲۰۱۱) می شوند. این به نظر نتیجه بسیار قابل قبولی برای یک پیش بینی به حساب می آید. به این ترتیب ۲۵ نفر دیگر باقی می مانند که همچنان در صف دریافت جایزه نوبل می باشند. دوم؛ پیش بینی انجام شده از سوی استاد مدعو اقتصاد بین الملل دانشگاه لیناوس سوئد، هوبرت فروملت، است که وب پایگاه اینترنتی خبرگزاری بلومبرگ روز سوم اکتبر سال جاری لیستی شامل ۱۱ نامزد را به نقل از او، برای جایزه امسال علم اقتصاد منتشر کرده است. اسامی هشت نفر از ۱۱ نفر حاضر در این لیست، در لیست منتشره وب پایگاه اینترنتی The Big Picture نیز آمده است.