فیلمی که توانست در اکران جشنواره فیلم فجر سال گذشته نظر منتقدان سینمایی را به خود جلب کند. رضا درمیشیان فیلم «بغض» را در ترکیه ساخت. نشان دادن هشت ساعت از آخر زندگی دو جوان به نام ژاله و حامد که در نهایت سرنوشت سختی بر آنها رقم می‌خورد.
وی ساخت فیلم‌های مهاجرت و اجتماعی را از اولویت‌های خود در فیلمسازی قرار داده است. رضا درمیشیان علاوه بر فیلمسازی از سال ۱۳۷۶ به عنوان منتقد و روزنامه‌نگار سینمایی در نشریات تخصصی سینمایی نیز فعالیت داشته که می‌توان به دبیری تحریریه انتشارات آگه‌سازان «ناشر کتاب‌های سینمایی» اشاره کرد.
وی در دهه ۸۰ فیلمنامه‌هایی را نوشته و بازنویسی کرده است. «بغض» در اولین حضور بین‌المللی خود در بخش رقابتی فیلم‌های اول سی و ششمین جشنواره فیلم مونترال کانادا مورد استقبال منتقدان قرار گرفت.
«بغض» همچنین قرار است در ادامه حضور بین‌المللی خود در بخش مسابقه رسمی‌بیست‌وهشتمین جشنواره فیلم ورشو در کشور لهستان و بخش مسابقه پنجمین جشنواره فیلم دیدار کشور تاجیکستان و دومین جشنواره فیلم‌های استرالیا و جشنواره «بارباکان» اسلواکی به نمایش در آید.
درمیشیان در این گفت‌وگو کار کردن در شرایط امروز سینمای ایران را غیرقابل پیش‌بینی می‌داند و بر پرداختن به موضوعات اجتماعی در سینمای ایران تاکید دارد.فیلم «بغض» این روزها با شعار «فیلم دهه شصتی‌ها» در حال نمایش است.
برای شروع از ماجرای ساخته شدن فیلم «بغض» برایمان بگویید؟
«بغض» از یک بغض شروع شد. از حس کندن و رفتن. پرواز. پسری که دیوانه‌وار عاشق دختری بود و درباره او قضاوتی می‌کرد که بعد می‌دیدیم اشتباه کرده…
گویا شرط ساخت فیلم «بغض» آن بود که این فیلم خارج از کشور ساخته شود؟
هنگامی که طرح ارائه شد، گفتند که فیلمنامه تلخ است و بهتر است زمان این فیلم به زمان دیگری برگردد و در دوران متفاوتی ساخته شود، من چون اصلا آن فضاها را ندیده بودم و می‌دانستم که رفتن به قبل از انقلاب فیلم را به یک فیلم باسمه‌ای و شعاری تبدیل می‌کند، پیشنهاد دادم «بغض» را در خارج از کشور بسازیم که با این پیشنهاد موافقت شد و سرانجام فیلم «بغض» در ترکیه ساخته شد.
آیا فیلمنامه بغض را تغییر دادید؟
من در قصه اولیه هم بر غربت و تنهایی آدم‌ها تاکید داشتم. غربت فرقی نمی‌کند کجا شکل بگیرد. من الان در کشور خودم احساس غربت می‌کنم. غربت یک احساس درونی است که با تم مهاجرت بسیار نزدیک بوده و به‌نحوی آن را تصویری و ملموس می‌کند.
این فیلم مضمون اجتماعی دارد؟
بله، وقتی که فیلمنامه را ارائه دادم گفتند قصه تلخ است، این قصه تلخ یعنی همان سینمای اجتماعی. گویا نگاه فعلی مخالف پرداختن به سینمای اجتماعی است و سینمای اجتماعی با انگ سیاه نمایی طرد میشود. متاسفم که سینمای اجتماعی ایران این روزها در حصر خانگی است و سینماگران اجتماعی منزوی شده‌اند و جایی برای طرح موضوع ندارند. این خودش تلخ و سیاه است که تو نتوانی از تلخی‌های اجتماعت حرف بزنی… چه اشکالی دارد یک فیلمساز با فیلم خودش دردی را نشان دهد؟
پس اینکه می‌گویند این فیلم نگاه بسیار تلخی دارد، درست است؟
«بغض» نگاه واقعگرا دارد. ما باید واقعیت تلخ خودمان را نشان دهیم تا دنیا شیرین شود، و گرنه با دروغ که تلخ باقی می‌مانیم. من در حال حاضر چیزی برای لبخند زدن نمی‌بینم و نمی‌توانم به خودم و مردم دروغ بگویم. خب هستند کسانی که هنوز شرایط تلخ فعلی را باور ندارند و همه چیز را گلستان می‌بینند. این دوستان حق دارند که از نگاه تلخ خوششان نیاید ولی از آنها خواهش می‌کنم یک گشتی در محله خودشان بزنند و تلخی ما را ببینند.
از اکران فیلم راضی هستید؟
پخش فیلم با فیلمیران است و با۲۱ سینما برای «بغض» قرارداد بسته است. اما از این ۲۱ سالن سینما، ۱۰ سالن سینما به صورت تک سانس یا دو سانس، فیلم را نمایش می‌دهند. باید راضی باشم؟ نمی‌دانم ولی به هرشکل در سینمای فعلی حرف اول و آخر را سلیقه سینمادار و مناسبات می‌زند. از نگاه کسانی که درسینماهایشان بغض را تک سانس نمایش می‌دهند، «بغض» یک فیلم با مخاطب خاص است و باید در زمان حداقل! به نمایش در بیاید.
فیلم را در یک سانس مرده نمایش می‌دهند بعد می‌گویند مخاطب ندارد! می‌دانید در سینمای ایران خیلی زمان می‌برد تا یک فیلم جا بیفتد. بخشی از این به هزینه بالای تبلیغات برمی‌گردد که در شرایط فعلی به اندازه هزینه تولید خود فیلم تمام میشود. فیلم هم که جا افتاد از اکران برداشته میشود. به هر شکل امیدوارم این اتفاق برای بغض نیفتد.
فیلم «بغض» اولین ساخته شما بود که توانست نظر منتقدان سینمایی و مخاطبان را جلب کند، فیلم دوم خود را چه موقع می‌سازید؟
خیلی زود، مشغول کارروی فیلمنامه جدیدم هستم و امیدوارم خیلی زود آن را به جریان بیندازم.
به هر حال این کار اول شما بود، به عنوان یک کارگردان جوان دغدغه اکران نشدن یا توقف اکران فیلم خود را ندارید؟
در شرایطی در سینمای ایران تنفس میکنیم که اتفاق هر چیزی بعید نیست، من فیلم بغض را در ۲۶ روز ساختم و ۲۶۰ روز به دنبال اکران و پروانه ساختش بودم. در شرایط امروز سینمای ایران ممکن است هر اتفاقی بیفتد.
در بغض یک نوع دوگانگی در ساختار و لحن دیده میشود، آیا این نگاه تعمدی بوده؟
من منظورتان را از دوگانگی ساختار و لحن نمی‌فهمم، ولی اگر منظورتان تفاوت ساختار فصل‌های فلاشبک و رئال فیلم است که باید بگویم در روایت رئال فیلم، دوربین تپنده و سیال روی دست است و در فصل‌های گذشته، صحنه‌ها را در قاب‌های ثابت به تصویر کشیدیم تا کارت پستالی بودن خاطرات حامد و ژاله حفظ شود.
این قصه درام است؛ آیا موقعیت جغرافیایی آن ضرورت دراماتیک شدن آن را افزایش می‌دهد یا موقعیت جغرافیایی ربطی به درام فیلم ندارد؟
ترکیه پناهگاه مهاجران ایرانی است و فکر می‌کنم این در درام قصه هم تنیده شده است. در «بغض» آوارگی و غربت و تنهایی را نشان می‌دهیم که اگر هر جای دنیا باشند هم این آوارگی وجود دارد، دو جوان ایرانی که قربانی شدند. فکر می‌کنم حس غربت آدم‌ها هم هر جایی که باشند تغییر نمی‌کند حتی در سرزمین مادری.
در طول فیلم دو شخصیت و بازیگر مدام در رویاهای خود می‌روند و این رویاها را به یاد می‌آورند،تکرار این صحنه‌های رویا تعمدی بوده؟
پایه اصلی فیلم بر دو روایتی بودن آن است و فکر می‌کنم این دو روایت مکمل هم هستند.
اگر روایت دوم یعنی همین رویاهایی که می‌گویی نبود شاید آنطور که باید به حس و حال و روحیه ژاله و حامد نمی‌رسیدیم و تقابل عشق و نفرت فیلم در نمی‌آمد.
فیلم بغض دارای ریتم تندی است، شما از زمان فیلمبرداری به این ریتم رسیدید یا در زمان شکل‌گیری قصه، این ریتم تند وجود داشت؟
به نظرم ریتم هر فیلمی‌از فیلمنامه شروع میشود. فیلمنامه است که حکم اصلی فیلم را صادر می‌کند و مسیر جریان فیلم و انتخاب آدم‌های فیلم را مشخص می‌کند.
احساس میشود تدوین هم به ریتم شما کمک کرده است؟
بله، انتخاب خانم‌هایده صفی‌یاری هم بر همین مبنا بود. یک تدوینگر خلاق و البته جسور که نمی‌توان منکر اثرگذاری او شد.
از بازنویسی سناریو بگویید، خودتان انجام دادید یا گروهی شکل گرفت؟
برای بازنویسی فیلمنامه با حبیب رضایی و باران کوثری و بابک حمیدیان دست به کار شدیم. جلسه پشت جلسه. یک سال کار کردیم، در این جلسات متعدد که می‌گذاشتیم لحظات فیلمنامه زنده شد.
بازیگران فیلم به تیپ نزدیک بودند یا شخصیت؟
مسلما در بغض با کاراکتر روبه‌رو هستیم تا تیپ.
درباره نقش‌ها صحبت کنیم، آیا بازیگران این نقش‌ها در دورخوانی‌ها مشخص شدند؟
نه از قبل انتخاب شده بود، بعد دورخوانی را آغاز کردیم. من نقش «ژاله» را از ابتدا برای باران کوثری نوشته بودم و حبیب رضایی به درستی بابک حمیدیان رابه من پیشنهاد داد که فکر می‌کنم کسی جز بابک حمیدیان نمی‌توانست این نقش را بازی کند.
چرا بابک حمیدیان را به عنوان بازیگر نقش «حامد» انتخاب کردید و از چهره گیشه‌ای استفاده نکردید، نگران فروش فیلم نیستید؟
من در ساخت فیلم نگران حال خودم بودم که فیلم خوب ساخته شود، نه گیشه! معتقدم بازیگران در سینمای ایران ملاک گیشه و حتی ملاک اکران فیلم نیستند بلکه بازیگران ملاک خوب یا بد شدن فیلم هستند.
آیا بازهم دوست دارید فیلم اجتماعی بسازید؟
صددرصد… فیلم سینمایی بغض ماحصل سینمای مستقل در ایران است، سینمای مستقلی که در حاشیه سینمای دولتی ایران کار می‌کند، سینمای مستقل و کار درباره موضوعات اجتماعی در سینمای ایران همیشه زیر ذره‌بین بوده و این نوع فیلمسازی مشکل است اما من سینمای مستقل و کار در سینمای اجتماعی را دوست دارم و ادامه خواهم داد.
نقد
سحر عصرآزاد «بغض» نگاه موشکافانه کارگردان به قهرمانانی از نسل خودش را نشان می‌دهد، نسلی که ریشه نگرفته وامدار آرمان نسل‌های قبل شد و در جست‌وجوی این آرمان رویازده، از غربتی سردرآورد که شباهتی به رویاهایش نداشت.فرم و محتوا با پیروی از یک قانون به یکدستی و پیوند رسیده‌اند.
مازیار فکری‌ارشاد جسارت در طرح مضمون و نوآوری در فرم اجرا می‌تواند مهم‌ترین ویژگی فیلم بغض باشد. درمیشیان در اولین تجربه کارگردانی خود نوید فیلمساز خوش‌ذوق را به سینمای ایران داده است.
علی افشار «بغض» فیلمی‌مستقل بر مبنای یک قصه ساده اما درست و شخصیت‌های باورپذیر ساخته شده و کارگردان توانسته از یک لوکیشن برای یک روایت در ژانر اجتماعی و برای ساخت یک فیلم خیابانی به بهترین شکل و با دقت در جزئیات استفاده کند.
خلاقیت‌های ظریف خالق اثر در بیان یک رابطه عاشقانه که تحت شرایط خشن مهاجرت به ته مانده‌های دردآور یک زخم بدل میشود، بدون اینکه مثل فیلم‌های مرسوم به شعار و بیانیه گل‌درشت منتهی شود، به دل می‌نشیند و تماشاگر را با روایت دردمندانه «بغض» همراه می‌سازد.
مجله اینترنتی برترین ها سبک زندگی سلامت دکوراسیون موفقیت کودک