شیش کفشتا؟!

 سرویس تئاتر هنرآنلاین/ 

نمایش “شیش و هشت” به نویسندگی کوروش نریمانی و کارگردانی نیما دهقان در تماشاخانه ایرانشهر این روزها به روی صحنه است. وارد سالن که می‌شوی در واقع پا به دنیای نقاشی‌های گچی به روی تخته سیاه مدرسه (که در اینجا رنگش سبز است) می‌شوی همان خط‌های سفید روی تخته و همان گچ‌های سفید قدیمی که در دبستان می‌شناختیم که حس نوستالژی خاصی را برای مخاطبان ایجاد می‌کنند. موسیقی، اتمسفر حاکم بر صحنه و اجرای بازیگران محبوب و شناخته شده کمدی اما؛ نشان از حال و هوایی دیگر دارد.

فضا همان فضای اجراهای نیما دهقان است ( به جز نمایش “ترن” و اندکی هم “لابیرنت”) او در روند اجراهایش خوب یا بد.. به گونه‌ای صاحب سبک خاص خودش شده است، تخته سبز تو را به داخل خود می‌کشاند و چون کسانی که با گذشتن از ساعت زمان به قبل‌های دور می روند وارد دنیای سبز می‌شوی که همه چیزهایش با گچ کشیده می‌شود اگر دسته‌ای گل بخواهی آن را برایت به روی تخته می‌کشند و تقدیمت می‌کنند.

داستان دربارهٔ معلمی است که دلباخته خواهر یکی از شاگردهای مدرسه می‌شود، دانش‌آموز تنبلی که برخلاف ادعایخودش: “آقا ما همه چی رو زود میگیریم …” اتفاقا همه چیز را دیر می‌گیرد و اوضاع کارنامه‌اش خراب است.

پدر شاگرد(ژول)؛ کفاش است و معلم به بهانه درس دادن به او و در عوض تعمیر کفش‌هایش هر هفته به خانه آنها می‌رود و لازم به توضیح نیست که هربار عاشق‌تر می‌شود..شوخی‌های کلامی این نمایش تماشاگران را به خنده وا می‌دارد، مخصوصا همانطور که اشاره شد اگر از دهان چهره‌های محبوب کمدی همچون سیامک صفری و هدایت هاشمی گفته شود.

تماشاگران تا میانه اجرا می‌خندد اما به تدریج خنده‌ها بر لب‌ها می‌خشکد و تماشاگر به فکر فرو می‌رود و از پس کمدی فانتزی جذاب، تراژدی کوچک هولناکی رخ می‌نماید. کفش‌های معلم نگونبخت جیر جیر می‌کند و دختر( ژولی) طبق یک باور خرافی معتقد است که اگر کفش کسی جیر جیر کند یعنی شیطان در آن لانه کرده است..

پس ژولی توجهش را از او می‌گیرد و رابطه‌ای را با آرایش‌گر محل برقرار می‌کند که معلم هم شاهد این ماجراست. تماشاگری که تا این لحظه با معلم همذات‌پنداری کرده بود حالا شاهد زوال تدرجی قهرمان بی نوای محبوبش می‌شود..

معلم همیشه (حداقل در کشور ما) نماد فرهنگ مهجور و مظلوم بوده است؛ معلم به عنوان نماد یک شخصیت فرهنگی راهش را با اندیشه‌اش می‌پیماید و به قولی راهش را با سر می‌رود؛ او در اینجا متهم می‌شود که حالا که دگراندیش است چیزی در سرش جیر جیر می‌کند پس شیطان در مغزش لانه کرده است..

مردم در برابر استدلالات ریاضی و منطق حرف خودشان را می‌زنند، شاگرد که پدرش کفاش است هیچ مسئله‌ای را بدون دخالت کفش و مسائل مربوط به آن حل نمی‌کند، به تعبیری اکثر آدم‌ها فقط در دنیای کوچک خودشان می باشند و خارج از منطق خودشان را نمی‌بینند حتی تاریخ را با دید خودشان تفسیر می‌کنند.مثلا ژول نمی‌تواند بگویید ۶ ضرب در ۸ چند می‌شود اما وقتی از او می‌پرسند ۶ کفشتا؟ سریع پاسخ می دهد ۴۸ تا..یا به طور مثال آرایش‌گر محل در تمام مثال‌ها و حرف‌های روزمره‌اش از اصطلاحات آرایش‌گری استفاده می‌کند..

نکته‌ای که در اجرای این نمایش باید به آن اشاره کرد، اینست که با وجود اینکه نمایشنامه‌نویس و کارگردان ایرانی می باشند و این نمایش هم در ایران به روی صحنه می‌رود ولی شخصیت‌ها و فضا اصلا ایرانی نیستند و اسامی ( ژول و ژولی) ایرانی انتخاب نشده‌اند، جدا از اینکه انگیزه کارگردان از اجرای این نمایش به این شیوه چه بوده است اما نمی‌شود به بهانه جهانشمول بودن یک متن آن را ایرانی اجرا نکرد؛ مگر یک ایرانی نمی‌تواند دنیایی فانتزی داشته باشد؟ شاید اگر فضا ایرانی‌تر می‌شد و اسامی ایرانی بود و اجرا فرمالیستی و فانتزی، جذابیت اجرا دو چندان می‌شد.

در پایان معلم مدرسه از نقاشی‌های روی تخته کنار گذاشته می‌شود و از روی تخته پاک می‌شود، این کار را شاگردش می‌کند که در طول اجرا سر تا پا سفید پوشیده و گویا نقش گچ را ایفا می‌کند…

سیامک صفری، هدایت هاشمی، الهام کردا، فرزین صابونی و جواد پولادی بازیگران نمایش “شیش و هشت” می باشند و این نمایش هر شب تا دهم آبان ساعت ۱۸:۳۰ بروی صحنه می‌رود.

سارا سالک/

No related posts found