فزونی وجوه اشتراک امام صادق (ع) با مادر سادات؛
نام ایشان جعفر، از مهمترین القابشان صادق، مصدق، کاشف الحقایق، و کنیه شان ابوعبدالله است. در هفدهم ربیع الاول سال ۸۳ هجری قمری در مدینه به دنیا آمدند.
دوران امامت آن حضرت از یک سو مقارن بود با دوره انتقال حکومت هزار ماهه بنى امیه به بنى عباس که طوفانىترین و پرهرج و مرج ترین دوران در زندگی اهل بیت(ع) بود و زندگى امام صادق(ع) را نیز شامل می شد.
و از دیگر سو عصر آن حضرت ، عصر برخورد مکتبها و ایدئولوژیها و عصر تضاد افکار فلسفى و کلامى مختلف بود، که از برخورد ملتهاى اسلام با مردم کشورهاى فتح شده و نیز روابط مراکز اسلامى با دنیاى خارج ، به وجود آمده و در مسلمانان نیز شور و هیجانى براى فهمیدن و پژوهش پدید آورده بود. عصرى که کوچکترین کم کارى یا عدم بیدارى و تحرک پاسدار راستین اسلام، یعنى امام(ع)، موجب نابودى دین و پوسیدگى تعلیمات حیاتبخش اسلام ، هم از درون و هم از بیرون مىشد.
از طرف دیگر خفقان حاکم بر حکومت پیشین و جدید اجازه فعالیت آشکار و سراسری را از امام(ع) گرفته بود؛ تا جایی که زبدگان یاران ایشان در لیست سیاه مرگ بودند.
در چنین شرایط دشوارى ، امام دامن همت به کمر زد و به احیا و بازسازى معارف اسلامى پرداخت و مکتب علمى عظیمى به وجود آورد که محصول و بازده آن ، چهار هزار شاگرد متخصص ( همانند هشام ، محمد بن مسلم و … ) در رشتههاى گوناگون علوم بودند ، و اینان در سراسر کشور پهناور اسلامى آن روز پخش شدند. هر یک از اینان از طرفى خود، بازگوکننده منطق امام که همان منطق اسلام است و پاسدار میراث دینى و علمى و نگهدارنده تشیع راستین و از طرف دیگر مدافع و مانع نفوذ افکار ضد اسلامى و ویرانگر در میان مسلمانان بودند.
تأسیس چنین مکتب فکرى و این سان نوسازى و احیاگرى تعلیمات اسلامى ، سبب شد که امام صادق(ع) به عنوان رئیس مذهب جعفرى(تشیع) مشهور گردد.
حضرت صادق(ع) مانند پدران بزرگوار خود در کلیه صفات نیکو و سجایاى اخلاقى سرآمد روزگار بود . ایشان در احسان و انفاق به نیازمندان مانند اجداد خود و داراى حکمت و علم وسیع و نفوذ کلام و قدرت بیان بودند. با کمال تواضع و در عین حال با نهایت مناعت طبع کارهاى خود را شخصاً انجام مىداد ، و در برابر آفتاب سوزان حجاز بیل به دست گرفته ، در مزرعه خود کشاورزى مىکرد و مىفرمود : اگر در این حال پروردگار خود را ملاقات کنم خوشوقت خواهم بود ، زیرا به کد یمین و عرق جبین آذوقه و معیشت خود و خانوادهام را تأمین مىنمایم.
زندگی سراسر خیر ایشان با مصیباتی که همواره با جده مظلومه شان مقایسه می شود همراه بود و در نهایت در ۲۵ شوال سال ۱۴۸ هجری، در سن ۶۵ سالگی با خوردن زهر به دست منصور دوانیقی به پایان دنیوی خود رسید و مزار غریبشان در بقیع زیارتگاه هر دل عاشق است.
![]()
باشگاه خبرنگاران