بچه حرف گوش کن تربیت کنید!

کودکان نیز همچون خود ما گاهی حرف گوش نمی کنند. البته آنها در این سن به شما نیاز دارند تا به آنها بیاموزید باید به حرف های دیگران توجه کنند. اما چیزی که اتفاق می افتد این است که والدین ده بار یک مساله را تکرار می کنند و در آخر نیز به تنبیه روی می آورند. اما چه مساله ای سبب می گردد کودکان در هیچ دفعه از آن ده بار به حرف والدین خود گوش ندهند.

با گوش نکردن، کودک همه حواس شما را به خود جلب می کند. اینکه شنونده خوبی باشید به کودک کمک می کند تا مسایل موردنظر را بهتر بیاموزد، اخطارها را جدی بگیرد، رفتار بهتری با شما یا معلم خود داشته باشد و دوستان بهتری برای خود بیابد.

راهکارهای ساده ای وجود دارند که با تکرار مداوم آنها به کودک خود می آموزید تا شنونده خوبی باشند. آموزش به کودکان هیچگاه زود نیست. کودک مدرسه ای شما می تواند همچون یک کودک ۵ ساله حرف گوش ندهد.

هم قد او شوید

تقریبا همه والدین به مرور متوجه می شوند داد زدن با صدای بلند بر سر کودک در حالت تمام قد (یا حتی از اتاق دیگر) تاثیری که باید را ندارد. خم شوید یا زانو بزنید یا کودک را بالا بیاورید تا هر دو در یک قد قرار بگیرید. با این کار با هم چشم در چشم می شوید و می توانید بهتر توجه او را به خود جلب کنید.

هنگام صبحانه وقتی کنار فرزند خود می نشینید و یادآوری می کنید که صبحانه را کامل بخورد، او بیشتر به حرف شما گوش می دهد. باید بدانید رابطه چشم در چشم با کودک هنگام صحبت با او بسیار مهم و موثر است.

شفاف صحبت کنید

حرف های خود را واضح، شفاف، ساده و تحکم آمیز بیان کنید. متوجه شدن منظور اصلی از جملات کوتاهی همچون «بیرون سرد است و ممکن است سرما بخوری و می خواهم تا سوئی‌شرت خود را قبل از خارج رفتن بپوشی» برای کودک چندان آسان نیست. بهتر است بسیار واضح به او بگویید: « سوئی‌شرت خود را بپوش». این جمله هیچ شک و شبهه ای برای کودک به جا نمی گذارد. همچنین، هنگامی که کودک هیچ گزینه انتخابی دیگری ندارد از او نظرخواهی یا سوال نکنید. به طور مثال، درست این است که به او بگویید «اکنون باید روی صندلی خود در ماشین بنشینی» به جای اینکه بگویید: «بیا روی صندلی خود بنشین، باشه عزیزم؟»

خوب است به فرزند خود حق انتخاب دهید. اما از گزینه هایی که در اختیار او می گذارید مطمئن باشید – و ترجیحا فقط دو حق انتخاب به او بدهید. وقتی حق انتخاب محدودی به کودک می دهید بهتر می تواند انتخاب کند و احساس قدرت می کند و نتیجه آن برای شما نیز رضایت بخش است.

پیگیری کردن

منظور خود را از چیزی که بیان می کنید روشن کنید و کودک را تهدید نکنید – یا قول بی اساسی که نمی توانید عمل کنید، ندهید. وقتی به کودک ۲ ساله خود می گویید: «تو باید ۹ شب شیر بنوشی» این زمان را عقب یا جلو نکنید یا به او اجازه ندهید در آن ساعت مشخص به طور مثال آب میوه بنوشد.

البته برای اجرای قوانین باید همسرتان نیز همپای شما و برای آنها احترام قائل باشد. اگر در مورد مسایلی با هم توافق نداشتید باید در این مورد با هم حرف بزنید زیرا باید بدانید هنگامی که دوباره مشکلی پیش می آید، چه بگویید و چگونه رفتار کنید.  
همچنین برای کودک بسیار مهم است بداند چه مسایلی واقعا خطرناک می باشند و شما باید راه های امن آن را برای آنها توضیح دهید. به طور مثال، هنگام عبور کودک از عرض خیابان دست های او را محکم بگیرید  – به این ترتیب کودک خطر ناشی از اتومبیل ها را درک خواهد کرد و مراقب خواهد بود.

سعی کنید در مواقعی که بسیار لازم نیست دستورهای خود را مدام در گوش کودک تکرار کنید که به طور مثال «لیوان خود را روی میز بگذار». برای اینکه به حرف شما گوش کند کافیست دست او را بگیرید و با هم لیوان را روی میز بگذارید تا کودک متوجه شود باید لیوان را روی میز بگذارد.

تاکید حرف های خود

گاهی اوقات استفاده از روش های دیگر در کنار صحبت های گفتاری می تواند کمک کننده باشد، به ویژه زمانی که می خواهید کودک را از انجام فعالیت دلخواهش باز دارید. به طور مثال بگویید: «زمان خواب است!» و سپس با به طور مثال خاموش  و روشن کردن لامپ یا اشاره های فیزیکی همچون قرار دادن دست روی شانه های او و جلب توجهش از عروسک ها به سمت خود، یا به طور مثال نمایش هایی همچون برداشتن روتختی و مرتب کردن بالش او در رختخواب به او تاکید کنید که باید بخوابد.

هشدار دادن

قبل از انجام تغییرات بزرگ و مهم حتما به کودک خود اخطار دهید. به طور مثال، هنگامی که مشغول بازی با اسباب بازی یا دوستان خود است، پیش از ترک خانه به او یادآوری کنید که: «تا چند دقیقه دیگر می رویم و هروقت صدایت کردم باید بیایی.»

دستور دادن با کمی بازی

اگر به کودک دوساله خود بگویید اسباب بازی هایش را از اطراف اتاق جمع کند، او در جواب فقط غر می زند. بنابراین می توانید این کار را با کمی بازی ترکیب کنید. به طور مثال، بگویید لگوهای زرد خود را در جعبه اش بریز. سپس بگویید: خب! حالا لگوهای قرمز را جمع کن. و به این ترتیب هم با هم بازی و هم اسباب بازی ها را جمع کرده اید.

تشویق کردن

شاید روش داد زدن جواب بدهد اما برای کودک هیچ لذتی ندارد. بسیاری از کودکان وقتی با آنها رفتار خوبی دارید بهتر به حرف های شما گوش می کنند. به طور مثال، با صدایی بچه گانه یا خنده دار یا حتی با ریتم یک آهنگ حرف های خود را به کودک بگویید. به طور مثال مثل آهنگ برای کودک خود آواز بخوانید که : الان وقت مسواکه.

برای اینکه کودک کارهایی که می خواهید را انجام دهد می توانید او را تشویق کنید. به طور مثال بگویید اگر مسواک بزنی می توانی لباس راحتی مورد علاقه ات را بپوشی. به جای اینکه بگویید: اگر مسواک نزنی دندان هایت را کرم می خورد. پس از انجام دستور، کودک خود را تشویق و از اینکه به حرفتان گوش داده است از او تعریف کنید.

داشتن رفتار خوب، مهربان و با اعتماد هنگام صحبت با کودک سبب می گردد تا بیشتر و بهتر به حرف شما گوش کند زیرا متوجه می گردد شما او را دوست دارید و برای شما بسیار ارزشمند است. این روش بسیار موثرتر از روش های تحکم آمیز و جدی است.

الگوی کودک باشید

کودکان زمانی خوب به حرف های شما گوش می دهند که ببینند شما شنونده خوبی میباشید. سعی کنید همیشه با احترام و همچون آدم بزرگ به حرف های کودک خود گوش کنید. هنگامی که با شما حرف می زند، به او نگاه کنید و اجازه دهید حرف هایش تمام شود و وسط حرفش نپرید. 

در مواقعی که مشغول کار یا آشپزی میباشید، اینکه بنشینید و به حرف های او گوش کنید آسان نیست. بنابراین، سعی کنید حداقل به او پشت نکنید یا بسیار در اطراف او راه نروید. اینکه به کودک خود بگویید: باید به حرف های من گوش کنی نه هرکاری من می کنم تقلید کنی» هیچ تاثیری در آموزش کودک ندارد.

کودک را به خوب بودن مجبور کنید

هرچند وقت یکبار با کودک خود در مورد اشتباهاتش صحبت می کنید؟ آیا دوست دارید به حرف های کسی – همچون رئیس یا مدیر – که همیشه به مسایل منفی اشاره دارد، گوش کنید؟ کودک شما بیشتر زمانی تمایل به گوش کردن به حرف های شما دارد که به کارهای خوب او اشاره می کنید. «اسباب بازی هایت را همان اول که از تو خواستم جمع کردی. آفرین» یا «تو رفتار خوبی با دوستت داشتی. من به تو افتخار می کنم.» سعی کنید همیشه روی کارهای مثبت و درست کودک خود تاکید داشته باشید.