دفاع مقدس در فضایی نو

سرویس تجسمی هنرآنلاین//

دوران دفاع مقدس با همه جنبه‌های مثبت و منفی، یکی از مهم‌ترین دوران‌های تاریخ ایران زمین است. در همین دوران بود که مردان و زنان سرزمینمان یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های تاریخ را آفریدند. اکنون بیست و چند سال از آن دوران قبل است. با این حال هنوز هم نمی‌توان دفاع مقدس و هم دلی‌ها و هم رزمی‌ها را از یاد برد. در این مدت بار‌ها و بار‌ها شاهد به صحنه رفتن نمایش‌هایی با مضمون دفاع مقدس بوده‌ایم. نمایش پرسه در لابه لای فریم‌های… نیز از همین دسته است. این نمایش یادآور دوران جنگ تحمیلی است، اما در آن دوران باقی نمی‌ماند. به اکنون می‌رسد. پلی می‌زند میان دفاع مقدس و لحظه‌ها و دقیقه‌ها و ساعت‌های امروز. به تماشاگر نشان می‌دهد که اهمیت امروز کمتر از دفاع مقدس نیست.

کل نمایش پرسه در لابه لای فریم‌های… در داخل یک کامپیو‌تر می‌گذرد. کامپیوتری که یک تدوین گر در زمان تدوین کلیپی جنگی پای آن به خواب رفته است. در‌‌ همان دقیقه‌های اول با شکستن تایم لاین نرم افزار تدوین، نشان می‌دهد که قرار است ساختارهای نمایش‌های دفاع مقدس را بر هم بریزد. ناصر آل خمیس و بهمن تقی‌پور با بازی در نقش هلی سایه یک و سایه دو به عنوان دو شخصیت که از یک عکس دوران جنگ خارج آمده‌اند، از‌‌ همان ابتدای ورود، توجه تماشاگر را به نمایش جلب می‌کنند. جلب توجهی که تا پایان نمایش با بازی بسیار زیبای این دو بازیگر و البته بازیگران دیگر این نمایش ادامه می‌یابد. در بخش‌هایی از این نمایش شاهد کمدی هستیم. تا جایی که حتی در یکی دو صحنه پارودی فیلم‌های معروف در صحنه شکل می‌گیرد. کمدی در این نمایش به شکلی فکر شده و به اندازه لازم صورت می‌گیرد. نمایش را لوده نمی‌کند، اما به تماشاگر اجازه می‌دهد تا از ته دل بخندد. در مقابل در بعضی صحنه‌ها احساسات به اوج می‌رسند و این کنتراست به درستی ایجاد می‌شود.

رسول حق جو به عنوان نویسنده و مجتبی رستمی فر به عنوان کارگردان این نمایش توانسته‌اند با نمایش عکس‌ها و در بعضی موارد زنده کردن این عکس‌ها و خلق کنش و واکنشی نمایشی میان شخصیت‌های نمایش، ضمن دفاع بی‌قید و شرط از ارزش‌های جنگ تحمیلی، از اشخاصی که در‌‌ همان دوران مانده و امروز را به باد فراموشی سپرده‌اند انتقاد کنند. انتقادی که‌گاه به جا می‌نماید. به عنوان نمونه دو سرباز جوان که در عکسی از دوران دفاع مقدس مشغول روبوسی می باشند، پس از بیست و چند سال همچنان بدون توجه به اطراف و حتی بدون توجه به کسی که درمقابل آن‌ها ایستاده، همچنان روبوسی را تکرار می‌کنند. کاری که البته دو شخصیت اصلی نمایش انجام نمی‌دهند. سایه یک و سایه دو که آن‌ها هم از‌‌ همان عکس‌ها خارج آمده‌اند، در صدد تلاش برای کمک به نسل تازه می باشند. این امر نشان گر تیزبینی و مهارت نویسنده و کارگردان نمایش است.

اما این نمایش با مشکلات خاصی هم دست و پنجه نرم می‌کند. به عنوان مثال با توجه به این‌که فضای نمایش در داخل کامپیو‌تر و بیشتر آن در محیط نرم افزار تدوین می‌گذرد، نویسنده گاهی مجبور به استفاده از واژه‌های تخصصی است که فهم آن برای تماشاگری که ممکن است با این نرم افزار آشنا نباشد آسان نیست. اما ترفندهای نویسندگی و کارگردانی به خوبی توانسته‌اند این مشکلات را از میان بردارند و تا اندازه بسیاری ارتباط میان تماشاگر و نمایش را حفظ کنند.

از سوی دیگر بنا بر برنامه ریزی‌ها قرار بود که این نمایش در سالن قشقایی به روی صحنه برود و طراحی صحنه بر اساس آن سالن انجام شده بود که با جا به جایی مکان اجرا به کارگاه نمایش، مشکلاتی هم برای صحنه پیش آمده بود. بیشتر جشنواره‌ها ناگزیر از دست و پنجه نرم کردن با چنین مشکلاتی می باشند و خوشبختانه گروه‌های اجرایی و تماشاگران آن را درک می‌کنند.

اما در نمایش پرسه در لا به لای…، علاوه بر دوبازیگر یاد شده، حسن نسیمی، مصطفی عطایی، سجاد عابدینی و دانیال منجزی نیز به ایفای نقش پرداختند.

در پایان می‌توان گفت این نمایش که از اهواز به جشنواره تئا‌تر فجر راه یافته بود، ثابت کرد که در میان هنرمندان شهرستان نیز می‌توان نویسنده، کارگردان و بازیگر و به طور کلی تئاتری توانا یافت.

انتهای پیام/