صریح با رئیس کل بانک مرکزی

صریح با رئیس کل بانک مرکزی| چاپ |

چهارشنبه ۰۶ شهریور ساعت ۱۶:۱۹رفتار بازار غیررسمی ارز در یکی دو سال اخیر نشان داده است که عرضه و تقاضا در این بازار به همان اندازه که از عملکردهای واقعی اقتصاد بویژه صادرات و واردات متاثر می‌شود، از عوامل روانی نیز تاثیر می‌پذیرد. این عوامل روانی سبب شد تا در سال قبل ۱۸ میلیارد دلار از چرخه مبادلات بازار ارز کشور خارج شده و به صورت اسکناس در خانه های مردم ذخیره شود به این امید که بتوانند ارزش دارایی های خود را حفظ کنند. این رفتار هیجانی نتیجه فضای کلی حاکم بر اقتصاد کشور ناشی از تحریم های بین المللی و البته اظهارات و موضعگیری های اشتباه رئیس کل سابق بانک مرکزی دربارهٔ نرخ ارز بود به طوری که در بین فعالان بازار ارز این تلقی بوجود آمده بود که هر بار رئیس کل سابق از برنامه بانک مرکزی برای کاهش نرخ ارز خبر می داد، بلافاصله قیمت ارز افزایش پیدا می کند!

این در حالی است که در تمام دنیا، روسای بانک های مرکزی به سبب مسئولیت بسیار خطیری که به عهده دارند و تاثیر قابل توجهی که هرگونه موضعگیری و اظهارنظر آنها می تواند بر بازارهای مالی و پولی داشته باشد، جزو کم حرف ترین مسئولان به شمار می روند؛ اما در دوره مدیریت سابق بانک مرکزی بجرات می توان گفت آقای بهمنی پرحرف ترین و پرمصاحبه ترین مقام مسئول دولتی بود. با تغییر مدیریت بانک مرکزی امید می رفت از آن اظهارنظرهای گاه و بی گاه و متلاطم ساختن های ـ ناخودآگاه ـ بازار خبری نباشد، اما اولین موضعگیری های رئیس کل تازه بانک مرکزی که او هم مانند بهمنی از سابقه ای طولانی در بانک ملی برخوردار است و تائید دلار ۳۲۰۰ تومانی در اولین مصاحبه، این نگرانی را ایجاد خواهد کرد که آقای سیف نیز پا جای پای سلف خود بگذارد.

مواضع اولیه آقای سیف دربارهٔ ضرورت واقعی شدن نرخ سود تسهیلات و سپرده های بانکی و نرخ ارز البته بیانگر آن است که وی واقعیت های اقتصاد ایران را پذیرفته و مانند مسئولان دولت سابق هیچ ضرورتی به انکار آن نمی بیند که این اتفاقا از نقاط قوت او به شمار می رود اما گرچه همگان بر این مساله اذعان دارند که نرخ ارز در ایران برای سال ها به طور مصنوعی پایین نگه داشته شده است، هیچ لزومی نداشت که آقای سیف در این مصاحبه، عدد و رقمی برای نرخ ارز اعلام کرده و به طور غیرمستقیم به بازار علامت دهد. اتفاقا بعد از مصاحبه رئیس کل تازه بازار ارز که روندی نزولی را طی می کرد، تغییر جهت داده و خود را با همین نرخ ۳۲۰۰ تومانی تطبیق داده است.

طرح این موضوع که غیرواقعی بودن نرخ ارز در سال های قبل از عوامل انفجار بازار ارز در سال بود، به تنهایی می توانست نشان دهنده مواضع رئیس کل تازه بانک مرکزی و واقع بینی وی نسبت به تحولات اقتصادی و پولی کشور باشد. رئیس کل بانک مرکزی بهتر از هر کسی اطلاع دارد که اگر اعتماد بازار را از دست بدهد، کار بسیار دشواری برای مدیریت بازار ارز در کشور خواهد داشت. البته قضاوت دربارهٔ رفتار و گفتار رئیس کل تازه بسیار زودهنگام است، اما دست کم می توان این نکته را یادآوری کرد که اشتباهات مدیریت سابق بانک مرکزی در مواجهه با بازار، افکار عمومی و رسانه ها دیگر بار تکرار نشود.

حمید اسدی – روزنامه نگار اقتصادی