نقش تغذیه در میگرن و کنترل آن

۱۲ تیرماه ۱۳،


بیماری میگرن که ۱۵ تا ۲۰ درصد از مردان و ۲۵ تا ۳۰ درصد از زنان از آن رنج می‌برند، با سردرد شدید و عمیق، نبض دار‌ و اغلب دردهای تکرار شونده و حساسیت به نور تظاهر می‌کند.


سردرد

درد شدید معمولا از صبح زود آغاز می‌شود و ممکن است یک سمت سر را درگیر کند و همراه با استفراغ یا تهوع باشد. ۱۰ درصد از مبتلایان به میگرن، دچار اختلالات چشمی، گیجی، ضعف بعد از حملات میگرن نیز می‌شوند.

علل واقعی سردرد میگرن ناشناخته است و به نظر می‌رسد از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

این سردرد از غشاء‌ مغز (مننژ) و از پوست سر‌ منشا می‌گیرد و در اثر کشیده شدن یا تحت فشار قرار گرفتن عروق خونی و عضلات سر ایجاد می‌شود.

در واقع میگرن در اثر نوسانات هورمونی که سبب انقباض و سپس انبساط عروق خونی سر و گردن می‌شوند، ایجاد می‌شود. وقتی عروق خونی منبسط می‌شوند، سردرد آغاز می‌شود. ظاهرا هورمون‌ها بیش از حد عمل‌ می‌کنند و  به جای آن که از حالت انقباض به حالت عادی برگردند، عروق خونی از حالت عادی منبسط تر می‌شوند و ایجاد درد می‌کنند. به طور همزمان، تورم مغز، آزادسازی مواد شیمیایی مشخص و شاید کشش عضلات ایجاد می‌شود. این عوامل به درد می‌افزایند.

عوامل موثر بر بروز میگرن

* اضافه وزن و چاقی

طی سال‌های اخیر شیوع حملات میگرن در میان اشخاص چاق و دارای اضافه وزن افزایش یافته است. علاوه بر افزایش دفعات حملات، تشدید این حملات در اشخاص چاق دیده شده است و از این رو نقش کاهش وزن در درمان و کنترل حملات میگرن مورد مطالعه است. در حقیقت چاقی عامل مهمی در تبدیل حملات سردرد به سردرد مکرر روزانه و میگرن طولانی مدت است. مطالعات نشان داده‌اند کاهش وزن بدن در اشخاص چاق و دارای اضافه وزن سبب کاهش و حتی گاها بهبود حملات میگرن می‌شود و برای رسیدن به این فواید کاهش وزن، دستیابی به وزن ایده آل ضروری نمی‌باشد بلکه آنچه اهمیت دارد کاهش وزن است.

* مقدار پایین سرتونین (پروتئین)

 مقدار سرتونین در اشخاص مبتلا به افسردگی پایین است. در واقع پایین بودن سطح سروتونین و در نتیجه افسردگی سبب بروز اختلالات در خواب، سردرد میگرنی، درد عضلات و مفاصل و خستگی مزمن می‌شود. چرا که سرتونین مهمترین آغاز کننده خواب است و این بی خوابی، می‌تواند سبب بروز حملات شود. تریپتوفان رژیم غذایی که در واقع یک اسید آمینه است، در بدن به سرتونین تبدیل می‌شود. از آنجایی که پروتئین منبع اصلی تریپتوفان است، افزایش مصرف پروتئین در رژیم غذایی، از طریق افزایش مصرف گوشت و مرغ و ماهی، حبوبات، سویا، شیر و لبنیات می‌تواند در درمان و پیشگیری از میگرن کمک کننده باشد. ریبوفلاوین اسیدآمینه دیگری است که با کاهش دفعات حمله سردرد در کنترل و درمان میگرن‌های مزمن کمک کننده است.

* سطح پایین قند خون- هیپوگلیسمی (کربوهیدرات)

گرسنگی حتی برای ۳ تا ۴ ساعت سبب کاهش قندخون و همچنین بروز میگرن می‌شود. در واقع رژیم غذایی پرکربوهیدرات دسترسی مغز به تریپتوفان را افزایش می‌دهد و سنتز سرتونین در مغز را بهبود می‌بخشد. به همین سبب، احتمالا افت قندخون(هیپوگلیسمی) می‌تواند سبب بروز سردرد میگرن باشد. مصرف قندهای تخلیص شده به سرعت سبب افزایش قندخون و نیز کاهش سریع قندخون می‌شود. وقتی قندهای تخلیص شده مصرف می‌شود، مقدار بسیاری انسولین توسط پانکراس تولید می‌شود. به دلایلی، اشخاص مبتلا به میگرن، مقدار بیشتری انسولین ترشح می‌کنند. انسولین آزادسازی آدرنالین را تحریک می‌کند و این سبب آغاز مرحله ۱ میگرن (انقباض عروق) می‌شود.

کاهش وزن بدن در اشخاص چاق و دارای اضافه وزن سبب کاهش و حتی گاها بهبود حملات میگرن می‌شود و برای رسیدن به این فواید کاهش وزن، دستیابی به وزن

ایده آل ضروری نمی‌باشد بلکه آنچه اهمیت دارد کاهش وزن است

توصیه‌هایی برای اشخاص مبتلا به میگرن

* از مصرف قندهای تخلیص شده اجتناب کنید. حتی مقادیر کم! میوه‌های تازه مصرف کنید و یک رژیم متعادل از غذاهای طبیعی حاوی میوه مصرف کنید.

* هر سه ساعت غذا بخورید. ۶ وعده کوچک در روز به جای ۳ وعده مصرف کنید. میان‌وعده‌هایی از غذاهای سالم در بین روز مصرف کنید.

* از مصرف الکل اجتناب کنید.

* از مصرف داروهایی که سبب تحریک پانکراس می‌شود، اجتناب کنید. در واقع بسیاری از داروها که برای مصارف دیگری غیر از درمان دیابت استفاده می‌شوند، می‌توانند سبب تحریک پانکراس شوند مانند آسپرین.

نقش مواد مغذی

منیزیم (Mg)

منیزیم ، کلسیم و پتاسیم برای سلامت عروق خونی ضروری می باشند. منیزیم به تنظیم قطر عروق خونی و دسترسی به سرتونین کمک می‌کند. کمبود منیزیم ممکن است یکی از علل حملات میگرنی باشد و بعضی مطالعات نشان می‌دهد کسانی که به حملات میگرنی مبتلا می‌شوند، دچار کمبود منیزیم می باشند. تقریبا ۵۰ درصد از مبتلایان به میگرن دچار کمبود منیزیم می باشند. تعدادی از مطالعات نشان داده‌اند که منیزیم در تسکین یا پیشگیری از حملات میگرن موثر است. پس بدون شک رژیم غذایی غنی از منیزیم بسیار مناسب خواهد بود. مغزهای روغنی به ویژه بادام و گردو، حبوبات به ویژه لوبیای سویا، سبزی‌های برگ سبز، غلات و دانه‌های کامل و غذاهای دریایی از منابع خوب منیزیم می باشند. شیر، موز و گوشت هم دارای منیزیم می باشند. البته، بعضی از غذاهایی که حاوی منیزیم نیز می باشند می‌توانند عامل مولد سردرد باشند. اگر شما معتقدید که مصرف آجیل، لوبیا و نان تازه سبب ایجاد سردرد در شما می‌شود، تامین منیزیم مورد نیاز از طریق رژیم غذایی مشکل است و باید از مکمل استفاده شود.

مصرف مقدار کافی کلسیم و پتاسیم برای رفع گرفتگی عروق و احساس بهبودی فوری بدون ایجاد عوارض جانبی پیشنهاد می‌شود.

نقش اسیدهای چرب امگا ۳

یک مطالعه اثرات مفید مکمل امگا ۳ را در ۱۵ بیمار با میگرن شدید و مقاوم به درمان را نشان دادند. از این رو می‌توان مکمل امگا۳ (۳ کپسول در هفته) و مصرف حداقل دوبار ماهی و غذاهای دریایی را جهت کنترل درد های میگرن پیشنهاد کرد.

شکلات

مواد غذایی که سبب تشدید حملات میگرن و درد می‌شوند

* شکلات و قهوه؟؟؟

 در مطالعات اخیر اثر شکلات در ایجاد سردرد رد شده است. کافئین موجود در شکلات، عامل اصلی ایجاد سردرد نیست. بلکه وجود آمین‌ها عامل اصلی ایجاد میگرن است. خطر نسبی ابتلا به سردرد در اشخاصی که ۲۴۰ میلی‌گرم کافئین در روز مصرف می‌کنند (۴ تا ۵ فنجان قهوه یا چای)، برای مردان ۳/۱ و برای زنان ۲/۱ برابر است. بنابراین، مصرف قهوه اثری در کنترل سردرد ندارد.

* آمین ها (تیرامین)

تیرامین که ترکیبی شبیه اسید آمینه است سبب بروز میگرن می‌شود. البته حساسیت به تیرامین به مقدار مصرف و وجود سایر عوامل موثر در میگرن بستگی دارد.

غذاهای حاوی تیرامین عبارتند از: مشروبات الکلی، نان‌ها، شراب، غذاهای تخمیری، سس‌های خامه‌ای، سوسیس، گوشت‌های کنسروی، ماهی خشک، پنیر مانده، آواکادو، موز، لوبیا، کیک‌های تازه، پیاز، آجیل.

* آسپارتام

آسپارتام شیرین‌کننده مصنوعی است و می‌تواند سبب بروز سردرد در بعضی اشخاص شود. با این حال تجربیات شخصی از نتایج علمی متفاوت است. اگر استفاده از شیرین‌کننده‌های مصنوعی سبب سردرد شما می‌شود، از مصرف غذاهای بدون قند و دارای شیرین‌کننده مصنوعی اجتناب کنید.

راه‌های دیگر برای کاهش سردرد

* حمام کردن یا دوش گرفتن.

* دراز کشیدن یا استراحت کردن در جای تاریک.

* اجتناب از نور و چراغ.

* گذاشتن جسم سرد بر روی پشت گردن مانند یک پارچه سرد و مرطوب یا گذاشتن متناوب پارچه سرد و گرم.

* قرار دادن کمپرس سرد بر روی پیشانی و قرار دادن پاها در آب گرم.

* نوشیدن آب یا آبمیوه طبیعی به خصوص آب گوجه فرنگی.

* خوردن غذا یا نوشیدنی پرانرژی درصورتی که مدتی چیزی نخورده‌اید.

* ماساژ دادن صورت، سر، گردن و شانه‌ها. یا ماساژ پشت توسط فرد دیگر و شل کردن عضلات.

* فشار دادن دو نقطه فشار در پشت گردن. (این نقاط به فاصله ۵ سانتی‌متری از یکدیگر و درست در زیر جمجمه قرار دارند. برای یک یا دو دقیقه آن را فشار دهید).

* ماساژ دادن یا فشار دادن منطقه گوشتی بین انگشت شست و نشانه.

* حرکت آهسته سر به سمت راست و چپ برای کشیدن عضلات گردن.

* اجتناب از موارد استرس‌زا مانند لغو کردن فعالیت‌هایی که نسبت به آن نگران میباشید.

* اگر درد وحشتناک در سر و گردن وجود دارد، اجتناب از ورزش در دوره سردرد پیشنهاد می‌شود. در غیر این صورت، انجام ورزش ملایم سبب بهبود سلامتی و کمک به آرامش و ریلکس شدن در طی ورزش می‌شود.

* در زنان به سبب سیکل‌های قاعدگی، پدیده آلرژی به غذا ممکن است در هفته پیش از عادات ماهیانه افزایش یابد. اغلب علائم پیش از قاعدگی در اثر آلرژی غذایی ایجاد می‌شود و سردردهای میگرنی اغلب در هفته پیش از قاعدگی رخ می‌دهد.

الهه گودرزی

بخش تغذیه و آشپزی تبیان


مطالب مرتبط:

میگرن: از این ۵ ماده‌ی غذایی بپرهیزید

درمان‌هایی برای میگرن

مبارزه با میگرن با مواد غذایی

بخور نخورهای میگرنی

میگرن و تغذیه

گیاهی برای سردردهای بی‌پایان

چاق ها، بیشتر میگرن دارند

غذاهای موثر در ایجاد مشکلات عصبی و روحی

سردردهای ناشی از تغذیه (۱)

سردردهای ناشی از تغذیه (۲)

… درحال بارگذاری


سایت موسسه فرهنگی تبیان > بخش تغذیه و آشپزی
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com

نظرتان را در مورد مطلب فوق بنویسید. نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.