یادداشت/نمادهای دشت مشوش

این روزها شاید دغدغه بزرگ مدیران سینمایی حمایت از احمدرضا درویش و حل کردن مشکلات فیلم “رستاخیز “باشد .”رستاخیز” که داستانی دربارهٔ واقعه عاشورا را روایت می کند ، قبل از تاکید منتقدان و کارشناسان بر ضعف های فنی و تکنیکی ، حالا با مخالفت گسترده مراجع تقلید و روحانیون روبرو شده که با نمایش چهره بزرگان دین مخالفند . ار سوی دیگر به سلامتی و میمنت مداحان هم کارشناس سینما شده اند ! اظهارنظرهای تند و دسته جمعی منتشرشده از مداحان دربارهٔ فیلم “رستاخیز” از مشکلات جدی این فیلم برای اکران خبر می دهد . علی جنتی سعی کرده با اظهارنظرهایی حساب شده فضا را آرام کند و حجت الله ایوبی هم در مقام رییس سازمان سینمایی قول داده این فیلم بدون انجام اصلاحات لازم و نظر مساعد آیات عظام رنگ پرده را نخواهد دید . با این تلاش ها هم هنوز جو تلطیف نشده ، و حتی گفته می گردد درویش قصد دارد مستقیما از شخص رهبر معظم انقلاب کمک بخواهد !

از سوی دیگر ابراهیم حاتمی کیا هم انگار تصمیمش را گرفته و نمی خواهد دست از اظهارنظرهای جنجالی بردارد . بعد از انواع سخنرانی های تند و تیز و عجیب ، او در دانشگاه شهید بهشتی از رای دادن به موسوی و روحانی گفت و در عین حال انتقاداتش از مدیریت فرهنگی دولت روحانی را تکرار کرد . گفته های عجیب حاتمی کیا دربارهٔ علی معلم تهیه کننده و منتقد وزین و موقر سینمای ایران هم حاشیه غریب دیگری بود که راه را برای رسیدن سینما به آرامش سخت تر کرد . گرچه سکوت هوشمندانه معلم و پرهیز او از دامن زدن به بحث سبب شد این حاشیه هم فروکش کند . حاتمی کیا این روزها انگار شبیه حاج کاظم فیلم آژانس شیشه ای شده . خونش به جوش آمده و می خواهد بعد از شکستن شیشه های دفتر مدیر آژانس ، همه را به ضرب تهدید پای قصه گویی خود بنشاند ! فقط خدا کند حواسش باشد که هنوز هم فیلمساز محبوب همه ماست ، و با هر تفکر و اعتقادی سینمایش را ، و خودش را ، دوست داریم .

این روزها ، هوای سینما ابری و آلوده است . انگار بزرگان سینما ما حواسشان نیست حاشیه ها ، راه تنفس سینما را خواهد بست . در شرایطی که بودجه فرهنگی کشور افتی چشمگیر داشته ، در روزهایی که سالن های خالی نگران کننده تر از همیشه شده اند ، در فقدان توفیق های بین المللی – به استثنای شاهکاری مانند “ماهی و گربه “– و در شرایطی که فرهنگ آشکارا در کانون توجه دولت سیاسی و اقتصادگرای یازدهم نیست ، این خودزنی های ممتد چه کمکی به احوال سینمای نحیف ما می کند ؟ این که به طور مثال مسعود کیمیایی بیرحمانه به منتقدان فیلم هایش بتازد و چند منتقد هم چشم بر کسوت ببندند و جواب های تندشان را در فضای مجازی منتشر کنند ، جز دامن زدن به حواشی ناخوشایند چه دستاوردی دارد ؟ این همه تلخی فزاینده و آشفتگی قرار است چگونه پیشرفت سینما را تسهیل کند ؟

سینمای ایران بعد از برپایی جشن باشکوه اما کم رمق خود ، این روزها بیش از هرزمانی نیازمند آرامش و همدلی است . بزرگان سینمای ما ” سکوت در راستای منافع سینما ” را می توانند از رضا درمیشیان ، نوید محمدزاده و بقیه جوان های فیلم “عصبانی نیستم” یاد بگیرند ، جوانانی که با هزار امید و آرزو به جشنواره آمدند اما مجبور شدند وانمود کنند دوست ندارند در رقابت شرکت داشته باشند ! با این وجود سکوت کردند تا گزندی به جان عزیز سینما وارد نشود . اگر همه این نوع نگاه را به جان اندیشه خود تزریق می کردند ، اگر روزهای تلخ قبل به این زودی یادمان نمی رفت ، اگر انگشت اتهام را نه به سوی دیگران که نشانه رفته به طرف خودمان می دیدیم ، اگر درهای بسته خانه سینما در ذهن ما مانده بود ، شاید این گونه بیرحمانه به هم نمی تاختیم .

سینمای ایران این روزها نیاز خود به آرامش را فریاد می زند . ظهور جوانان خوش نفس در عرصه های مختلف شهد شیرینی بود که در دل تلخی های جشنواره به کام مخاطبان نشست . اما انگار قدیمی ترها ، مدعیان سیادت و قیمومیت این سینما ، نمی خواهند باور کنند عصر گردن کشی و درشت گویی و خودپسندی قبل است . دیگر کسی حوصله شنیدن مونولوگ های پر از منم و شعاری را ندارد و دوره فرمانده ها قبل است ! این روزها و در آستانه بهار طبیعت ، می گردد چشم ها را شست و دوستانه به قضایا نگاه کرد . آنچه خانواده سینمای ایران می نامیم ، شایسته چنین برخوردهای دشمنانه و تندی نیست و چنین رفتارهایی بی شک معلوم است منجر به چه نوع قضاوتی از سوی جامعه دربارهٔ ما می گردد. گرچه ظاهرا دوستان به روزهای تلخ قبل دل بسته اند ، و شاید ما ساده بوده ایم که فکر می کردیم روزگار نویی در حال آغاز شدن است !