یـــلدا، شــب میلاد خورشید

در بخش دیگری از مقاله ایشان می خوانیم:

مردم ایران برای رماندن این ارواح شریرِ پناه گرفته درسیاهی و تاریکی شب یلدا و پاکسازی و پلشت زُدایی از محیط زیست خود، این شب را تا پاسی قبل از نیمه شب، حتی تا دمیدن سپیده‌ی صبح به انتظارتولد و بردمیدن خورشید و درخشیدن پرتو آن و زدوده شدن دیو تاریکی از ساحت طبیعت، بیدار می‌نشستند و چراغ‌های خانه‌شان را افروخته نگه می‌داشتند و عیش و نوش وشادی می‌کردند. 

گردآمدن اعضای خانواده‌ها و دوستان و آشنایان در شب یلدا درخانه‌های یکدیگر و گذراندن آخرین شب پاییز که با شب آغاز چلّه‌ی بزرگ زمستان مطابقت دارد و به همین سبب «شب چلّه» هم نامیده می‌شود، آئینی ویژه و همگانی درایران بوده است. مردم به سنّت کهن نیاکان خود در این شب خوانِ «مَیزْد» یا «مَیزَد» (سفره‌ی «شب چِرِه») می‌گسترند و درپای آن می‌نشینند و گذار زمان کهنه به زمان نو را جشن می‌گیرند. درآئین زرتشتی، مَیزْد را چیزهای خوردنی و نذر و فدیه، و مجلس جشن و شادی و عیش ونوش معنا کرده‌اند. سنایی می‌گوید: 

 گه خروشان چو درنبرد تو، نای 

‌گاه نالان چو در مَیزْد تو، چنگ

خوانِ شب چِره را درهر منطقه‌ی ایران بنا برمقتضیات اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی بوم- زیستگاه‌ها و سنّت‌های فرهنگی با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پاییزی رایج درمحل، به ویژه میوه‌های سه گانه‌ی سیب، انار و هندوانه همراه با آجیل مشهور به «آجیل شب چلّه»، و انواع تخمه و امروزه تخمه‌ی آفتاب گردان می‌آرایند.

رضا سرلک، نویسنده و پژوهشگر در زمینه فرهنگ بختیاری،می گوید:  بختیاری ها، قبل از شب یلدا سهم خانواده های کم دست فامیل را از تنقلات و خوردنی های شب یلدا جدا می کردند و به خانه اشان می رساندند؛ همچنان که خانواده پسر هم علاوه بر اینها، مقداری پارچه و قند و نبات برای نامزد فرزندشان می فرستند. البته بعد از عروسی هم خانواده دختر این چیزها را برای او می فرستند.