افتادگی مثانه یعنی چه؟

گردآوری شده توسط گروه بهداشت و سلامت ممتاز نیوز


مثانه توسط عضلات نگهدارنده در مکان مناسبی قرار می گیرد و اگر به هر سببی عضلات نگهدارنده آن توانایی خود را از دست بدهند، مثانه از مکان خود جابه جا شده و مشکلاتی برای فرد پدید می آورد. نام این بیماری افتادگی مثانه است.


افتادگی مثانه

مثانه عضوی کیسه مانند است که داخل لگن قرار گرفته و وظیفه آن نگهداری ادراری است که از کلیه ها و از طریق لوله حالب به داخل آن تراوش می گردد.

این عضو توخالی توسط عضلات نگهدارنده در مکان مناسبی قرار می گیرد و اگر به هر سببی این عضلات نگهدارنده آن توانایی خود را از دست بدهند، مثانه از مکان خود جابه جا شده و مشکلاتی برای فرد پدید می آورد.

نام این بیماری افتادگی مثانه است، اما چرا مثانه دچار افتادگی می گردد و علائم این بیماران چیست و مهم تر این که چگونه می توان این بیماری را درمان کرد.

برای پاسخ به پرسش های گفته شده با دکتر حسین کرمی، فوق تخصص کلیه و مجاری ادراری و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این باره گفت وگو کردیم.

افتادگی مثانه چه مشکلاتی برای بیمار به وجود می آورد؟

مثانه هر فرد سلول های هوشمندی دارد. وقتی مثانه به حجم خاصی از پرشدگی رسید، این سلول ها به طور خودکار فعال شده و به مغز اطلاع می دهند و درک دفع ادراری را فعال می کنند. سپس مرکز کنترل ادرار دستور دفع ادرار را صادر می کند.

البته مثانه سلول های دیگری به نام سلول های پمپاژ نیز دارد و این سلول ها به طور خودکار منقبض شده و گردن مثانه را باز کرده و ادرار تخلیه می گردد.

نکته مهم این که مثانه هر فرد اسفنکتری دارد که همیشه بسته است و هنگام پر شدن مثانه، از خارج آمدن ادرار جلوگیری می کند. در طول زمان پر بودن، دریچه بسته می ماند تا وقتی که مغز دستور تخلیه بدهد، ولی وقتی مثانه جابه جا می گردد، این عملکرد به هم می خورد و یکی از مهم ترین مشکلات این بیماران این است که دیگر نمی توانند ادرار خود را نگه دارند.

برداشتن اجسام سنگین هم فشار بسیاری به لگن وارد می کند و اشخاصی که مشاغل سخت و سنگین دارند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند

چرا افتادگی مثانه رخ می دهد؟

این بیماری بیشتر مختص خانم هاست. در حالت طبیعی قسمت قدامی دیواره واژن در زنان سبب حفظ مثانه در جایگاه خودش می گردد. وقتی این دیواره تحت فشار قرار می گیرد، عضلات کش آمده و شل می شوند و نقش حمایتی شان از مثانه از بین می رود.

یکی از مهم ترین علل، زایمان های متعدد طبیعی است که سبب می گردد مثانه به داخل واژن بیفتد. در زایمان های دوقلو و زایمان های سخت این احتمال بالا می رود، اما این تنها سبب نیست.

زنان یائسه نیز در معرض این اختلال قرار دارند، زیرا هورمون استروژن در بدن سبب می گردد عضلات قوام و استحکام خوبی داشته باشند. با قطع استروژن، عضلات همه نقاط بدن از جمله قسمت قدامی واژن شل شده و افتادگی مثانه در زنان یائسه دیده می گردد.

علت دیگر ژنتیکی است. بعضی اشخاص به طور ژنتیکی دچار یائسگی زودرس می شوند یا تعدادی نیز به طور مادرزادی عضلات کف لگنشان شل است.

زور زدن و یبوست مزمن هم فشار بسیاری به عضلات وارد می کند. اشخاص مبتلا به آسم یا کسانی که دچار سرفه های مزمن می باشند نیز ممکن است دچار افتادگی مثانه شوند.

برداشتن اجسام سنگین هم فشار بسیاری به لگن وارد می کند و اشخاصی که مشاغل سخت و سنگین دارند بیشتر به این بیماری مبتلا می شوند.

عادت ماهانه در خانم ها

این بیماری بیشتر مختص خانم هاست، یعنی آقایان به آن مبتلا نمی شوند؟

در مردان نیز این بیماری دیده می گردد، ولی بسیار نادر است، چون مثانه مردان نسبت به زنان کمی داخل تر قرار گرفته است.

البته به ندرت و در بعضی بیماری های زمینه ای به نام پرومبلی، افتادگی مثانه در جنس مرد دیده می گردد. از مشخصات این بیماری شل بودن همه عضلات بدن است که کف لگن نیز جزو آن است.

لطفا به درجات این بیماری هم اشاره کنید؟

در افتادگی مثانه، مثانه به داخل واژن هل داده می گردد و از نظر شدت به چهار درجه تقسیم می گردد. در نوع اول، هنگام معاینه کمی از مثانه داخل واژن لمس می گردد.

در افتادگی متوسط که همان نوع دوم است، قسمت بیشتری از مثانه وارد واژن می گردد و تقریبا نصف آن را اشغال می کند.

در افتادگی درجه سه، مثانه تا پایین واژن لمس می گردد.

ولی در افتادگی درجه چهار، مثانه کاملا از دهانه واژن خارج زده و گاه خود بیمار آن را به داخل می برد و با یک زور زدن ساده به حالت قبل برمی گردد.

هر چه نوع افتادگی شدیدتر باشد، احتمال بروز عفونت های واژن نیز بالاتر می رود.

بیمار چه علامتی دارد؟

اولین علامت، احساس فشاری است که فرد در ناحیه واژن خود حس می کند و هنگامی که به آن دست می زند مانند یک توپ گرد و کوچک است. این اشخاص هنگام مقاربت نیز احساس ناراحتی و درد می کنند.

از علامت های بسیار شایع نیز بی اختیاری ادراری است و فرد با یک عطسه، سرفه یا خنده به طور ناگهانی ادرار دفع می کند.

یکی دیگر از علامت ها، عفونت های ادراری عودکننده است؛ زیرا مثانه کاملا تخلیه نمی شود و ادرار باقیمانده سبب تجمع باکتری و عفونت می گردد.

چه پیشنهاد هایی برای بیماران دارید؟

ابتدا بهتر است به همه خانم ها در این زمینه اطلاعات کافی بدهیم. همه زنان پیش از ازدواج و قبل از این که زایمان کنند، باید ورزش عضلات کف لگن را انجام دهند تا عضلاتشان قوی شود. این ورزش، کگل نام دارد که ورزش بسیار ساده و بدون هزینه ای است و هر فرد می تواند هنگام انجام کارهای روزمره، در محل کار یا حتی هنگام خواب این ورزش را انجام دهد.

به این صورت که عضلات کف لگن را منقبض کرده و هر بار به مدت ۵ ثانیه در همان حالت نگه دارند. این ورزش باید حداقل ۱۵ تا ۲۰ بار در روز تکرار شود.

چه کسانی باید جراحی کنند و آیا بعد از عمل به طور کامل بهبود می یابند؟

در افتادگی مثانه از نوع متوسط به بعد، جراحی ضرورت می یابد. البته جراحی امروزه با لاپاروسکوپی انجام می گردد، یعنی بدون این که شکم بیمار باز شود، عضلات به بالا کشیده می گردد.

البته نوع جراحی با نظر پزشک انتخاب می گردد و همه بیماران را می توان با یکی از روش ها درمان کرد.

بخش سلامت ممتاز


منبع: جام جم – پرنیان پناهی

مطالب مرتبط:

افتادگی مثانه چه مشکلاتی در پی دارد؟

عفونت مثانه در زنان بیشتر است

۱۰ راه خوب کار کردن مثانه

پر کاری مثانه چه عوارضی دارد؟


سایت موسسه فرهنگی تبیان > بخش سلامت
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com

نظرتان را در مورد مطلب فوق بنویسید. نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.