ترک عادتی که سبب مرض نیست!

آیا شما بیش از آنچه انتظار دارید در دام اهمال کاری و به تعویق انداختن کارهایتان گرفتار میباشید؟ آیا شما دوستان یا همکارانی دارید که به طور مداوم کار و اوقات فراغت خود را بر اثر اهمال کاری از بین می برند؟ آیا مایلید در این باره اصول و معیارهایی را برای غلبه بر این عادت ناپسند مطالعه کنید؟ پس چرا معطل میباشید؟ این مقاله را بخوانید!

همیشه تا آخرین لحظه صبر می‌کند؛ منتظر می‌ماند تا شاید اتفاق خاصی بیفتد و کار طور دیگری پیش برود. اصلا حوصله ندارد کارش را آغاز کند، چه برسد به ادامه دادن و به پایان رساندن! همیشه همین طور بوده و هنوز هم این عادت را ترک نکرده است؛ این بی‌حوصلگی و بی‌علاقگی به آغاز کار بارها به ضررش تمام شده؛ ولی او هنوز هم متوجه نیست و نمی‌خواهد یا نمی‌تواند شرایط را به نفع خودش تغییر دهد.

خیلی از ما هم همین ‌طور عمل می‌کنیم و آنقدر به این شیوه عادت کرده‌ایم که اصلا یادمان رفته شاید این نوع رفتار صحیح نبوده یا نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر باشد. به تعویق انداختن کارها و رفتار کردن به این سیاق تحت عنوان اهمال کاری شناخته می گردد، معمولا این اشخاص برای آغاز کار یا در انجام آن تعلل می‌کنند؛ در واقع از زمانی که تصمیم می‌گیرند کار خاصی را انجام دهند یا تعهد می‌کنند آن کار را به پایان برسانند تا زمانی که کار در عمل آغاز شده یا به پایان برسد، مدتی بیش از حد معمول می‌گذرد.

چرا اینقدر معطل می‌کنیم؟

خیلی‌ها عادت دارند همیشه کارها را دیرتر از آنچه انتظار می‌رود، انجام دهند، اما همه این بسیار‌ها سبب این همه تعلل را نمی‌دانند و به دنبال دانستن آن هم نیستند. این گروه معمولا تصور می‌کنند این ، خصوصیتی ذاتی است؛ باید بسوزند و بسازند و همیشه در آخرین دقایق کارها را تحویل دهند.

علل متفاوتی منجر به چنین رفتاری می‌شود، اما نباید این نکته را فراموش کنید که بخشی از این رفتارها ممکن است به سبب اختلالات و مشکلات روانپزشکی ایجاد شود؛ به عنوان مثال، افسردگی می‌تواند یکی از عوامل موثر در این زمینه باشد چراکه فرد افسرده، انگیزه و اشتیاق لازم برای آغاز کارها را ندارد. علاوه بر این، کسی که مضطرب است ممکن است به سبب نبود تمرکز ناشی از این مشکل نتواند کارهایش را به موقع انجام دهد. همچنین اشخاص مضطرب با ترس و نگرانی از آغاز یک برنامه تازه یا نتیجه آن، ممکن است ترجیح دهند کار را تا جایی که امکان دارد، به تعویق بیندازند.

این نکته‌ها مشخص می‌کند به همین راحتی‌ها هم نباید تصور کنیم اشخاصی که در انجام کارها تعلل کرده و همیشه برنامه‌هایشان را به آینده موکول می‌کنند «تنبل» می باشند و به این شیوه عادت کرده‌اند؛ چراکه به عقیده متخصصان، اختلالات روانپزشکی هم می‌تواند در این زمینه موثر باشد.

اغلب اشخاصی که انجام یا آغاز کارها را به تعویق می‌اندازند، دچار اختلالات بارز روانپزشکی نیستند و این خصوصیت در میان گروهی از اشخاص بیشتر به شکل یک ویژگی و عادت رفتاری نمایان می‌شود.

به هر حال، این نوع رفتار و عادت هم علل مختلفی دارد که بهتر است با آنها آشنا باشیم؛ به طور مثال کسی را تصور کنید که چند دفعه مراحل کار را از ابتدا تا انتها کنترل می‌‌کند تا مطمئن شود همه چیز بدون عیب و نقص انجام شده است. او می‌داند این همه تاخیر به ضررش تمام خواهد شد، ولی نمی‌تواند طور دیگری عمل کند؛ سال‌ها همین طور زندگی کرده و میان همه دوستان و آشنایانش هم معروف است که برای هر کاری تا دقیقه ۹۰ صبر می‌کند و در آخرین لحظه‌ها تند و با شتاب کارهایش را انجام می‌دهد!

برخی از اشخاص ممکن است بخواهند کاری را بسیار خوب، به بهترین شکل و بدون نقص انجام دهند و چون تمایل دارند کارشان بدون کوچک‌ترین ایرادی آغاز شده و به پایان برسد، معمولا آنقدر معطل می‌کنند تا از نگاه خودشان به زمان و شرایط ایده‌آل برسند، غافل از این ‌که در دنیای واقعی برای انجام دادن کارها هیچ‌وقت وضع ایده‌آلی که آنها در ذهنشان ترسیم می‌کنند، پیش نمی‌آید و فقط کار بی‌دلیل به تعویق می‌افتد.

گاهی اوقات به این ویژگی اشخاص «کمال‌گرایی» گفته می‌شود که بار معنایی مثبتی دارد؛ در حالی که اگر تبعات منفی آن را بر عملکرد فرد در نظر بگیریم، شاید متناسب با آن بارمعنایی مثبتی که اصطلاح کمال‌گرایی منتقل می‌کند، نباشد. بنابراین بهتر است این ویژگی را «بی‌نقص‌گرایی» بنامیم که نشان‌دهنده توقع بالایی است که دستیابی به آن در زندگی واقعی غیرممکن است. در واقع، گاهی اشخاص بی‌نقص‌گرا به قدری درگیر جزئیات می‌شوند که حتی فرصت نمی‌کنند کار را آغاز کرده و آن را به مرحله اجرا درآورند.

همچنین اگر فرد بیش از توانش مسئولیت بپذیرد، ممکن است نتواند تعهدات خود را انجام دهد و به‌ناچار حداقل بخشی از کارهایش به موقع تمام نمی‌شود. گاهی هم ممکن است اشخاص به سبب آشنا نبودن با مهارت‌های پایه‌ای مانند اولویت‌بندی و برنامه‌ریزی، با زمان‌بندی نامناسب، بخشی از کارها را به آینده‌ای نامعلوم موکول کنند. در واقع، اگر نتوانیم کارهای مختلف و متفاوتی را که بر عهده ماست، به درستی اولویت‌بندی کنیم با این مشکل روبه‌رو خواهیم شد.

به همین سبب است که بسیاری از ما کارهای لذت‌بخش و دوست‌داشتنی را اول وقت و سر فرصت انجام می‌دهیم و کارهای دشوار می‌ماند برای روزی و وقتی دیگر! اما اگر بتوانیم به درستی کارها را اولویت‌بندی کنیم، این مشکل هم برطرف خواهد شد.

اگر بدون اولویت‌بندی و برنامه‌ریزی کارهایتان را انجام دهید، ممکن است ابتدا مشغول بخش‌های ساده و لذتبخش شوید و در نتیجه کارهای سخت‌تر و طولانی‌تر می‌ماند برای بعد! بنابراین تعجبی ندارد اگر این گروه همیشه قسمتی از کارها را به تعویق بیندازند و با تاخیر آنها را انجام دهند.

اگر به فکر نباشید…

تا به حال با خودتان فکر کرده‌اید اگر این مشکل درمان نشود، چه عوارض و عواقبی در پی خواهد داشت؟ البته اگر شما هم جزو آن گروه میباشید که فکر می‌کنند تعلل کردن و به تعویق انداختن کارها مشکل مهمی نیست و نباید به فکرش بود، خوب است بدانید متخصصان نظر دیگری دارند.

آنان معتقدند: رفتارهایی از این دست برای بسیار‌ها حل شده است؛ این گروه معمولا تنها با ذکر این‌که «آدم‌های تنبلی» می باشند و کارها را «دقیقه ۹۰» انجام می‌دهند، صورت مساله را پاک می‌کنند. در واقع آنها آنقدر راحت دربارهٔ نوع رفتارشان صحبت می‌کنند که گویی می‌خواهند یکی از ویژگی‌های فیزیکی مادرزادی مانند رنگ چشم‌شان را بیان کنند؛ خصوصیتی که همیشه همین طور بوده و به همین شکل هم باقی خواهد ماند، اما باید توجه داشت بسیاری از این موارد عادت‌های رفتاری می باشند که ما به تدریج آنها را آموخته و با تکرار هم تثبیت‌شان کرده‌ایم. بنابراین اگر روزی تصمیم به تغییر بگیریم، حتما توانایی این کار را خواهیم داشت.

یکی از مهم‌ترین عواقبی که در صورت نادیده گرفتن این مساله ایجاد خواهد شد، آن است که فرد پایین‌تر از توانایی‌های بالقوه‌اش عمل می‌کند؛ به عنوان مثال دانش‌آموزان و دانشجویانی که عادت دارند شب امتحان درس بخوانند، معمولا با ورود به دانشگاه با یک افت تحصیلی روبه‌رو می‌شوند که ناشی از عادات رفتاری غلط است و نه ناتوانی فرد.

علاوه بر این، فشار و سنگینی کارهای نیمه‌تمامی که برای روزها و هفته‌های بعد باقی می‌ماند، استرس بیشتری به فرد وارد کرده و سبب سردرگمی و اضطراب بیشتر او می‌شود. این مجموعه استرس و نگرانی، سبب می‌شود بتدریج فرد نتواند فعالیت‌های لذتبخش و حتی تفریحات را هم به راحتی و درست انجام دهد.

در واقع، اهمال‌کاری منجر به ایجاد عواقب ناگواری می‌شود که اگر صادقانه و آگاهانه به آنها دقت کنید، حتما متوجه تاثیرات مخرب آن بر زندگی‌تان خواهید شد.

فرآوری: نسرین صفری

بخش خانواده ایرانی تبیان

منابع: جام جم آنلاین / پایگاه اینترنتی روان پژوه همراه با تغییرات

مطالب مرتبط:

باید دوباره ،سه باره، صدباره بشورم!

با تغییر افکار، زندگی تان را بسازید!

عدم رضایت در پی آرزو های دراز

امید در پایان شب سیاه

خوشبختی را انتخاب کن

گذشته را دیلیت کنید