ترکش‌های یک قطعنامه دو دهه بعد از پایان جنگ/پرونده

 محمود عزیزی: 

اول:  ساعت ۲ بعد از ظهر ۲۷ تیر ماه ۶۷ اخبار ساعت ۱۴ رادیو، خبری را نقل کرد که تا یکی دو روز اشک بسیاری از مردم ایران را در آورد. پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران!

سربازانی که آن روز در دو کوهه در حال صرف ناهار بودند و یک گوششان هم به اخبار رادیو بود بعد از تیتراز خبر را شنیدند: «ایران با ارسال نامه ای به دکوئیار، دبیرکل سازمان ملل رسماً قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفته است.»[ اینجا ]

 

ترکش های یک قطعنامه
خبر که پخش شد اشک چشمان خیلی ها را پر کرده بود حتی عده ای قصد راهپیمایی داشتند. صادق خلخالی نماینده وقت تهران در مجلس سوم، در نطق پیش از دستور خود در ۲۷ تیر ماه ۶۷، از قصد برخی از مردم برای راهپیمایی سخن گفت. «خدا را شکر می​کنیم به ما امامی داده است که در مراحل حساس تصمیم می​گیرند. دیشب بعضی​ها، تلفنی، حضوری، می گفتند آی داد آی قال! که ما خانواده​های شهدا صبر نمی​کنیم. حتی بنا داشتند امروز راهپیمائی کنند. این​ها گفتند نه، چون امام فرموده تابع امام هستیم راهپیمائی برای خاطر ادامه جنگ. نه راهپیمائی برای اینکه بخواهند من​باب مثال مخالفت بکنند که ما خیلی خوشحالیم نه، ما این جوری نیستیم، ما تابع رهبر هستیم. امام تا دیروز فرمودند جنگ، ما جنگ را کردیم امروز وقتی​که می​فرمایند صلح، می​گوئیم علی العین والرأس. حتی خانواده​های شهدا. شرمنده خانواده​های شهدا هستیم. باید همه برنامه هایمان را کنار بگذاریم برای خاطر اینکه غرور این خانواده​ها نشکند و این خانواده​ها عزیز این ملت هستند تا این ملت پابرجاست. [ اینجا ]

حسن سبحانی نیا هم که سال ۶۷ نماینده مجلس بوده در این باره می گوید: امکان داشت که مردم در مورد پذیرش قطعنامه حرفهایی داشته باشند اما چون به امام(ره) اعتماد داشتند، اگر هم احیانا انتقادی نسبت به این مساله داشتند سعی کردند این مسائل را جایی مطرح نکنند. ایـنـجـا ]

محرمانه دفاع مقدس

دوم: دو دهه بعد در یک صبح تابستانی در سال ۸۵ محمدرضا شهیدی فر مجری برنامه مردم ایران سلام در یک صبح متن نامه ای را خواند که در آن درباره دلایل پایان جنگ و پذیرش قطعنامه از سوی امام خمینی سخن گفته شده بود.

نامه ای که عنوان می شد « محرمانه » بوده است و این امر با واکنش دفتر هاشمی رفسنجانی روبرو شد و ۱۰ مهر ۸۵ دفتر رئیس مجمع تشخیص مصلحت با انتشار اطلاعیه‌ای اذعان کرد که نامه امام(ره) به مسئولان عالی رتبه کشور درباره دلایل پذیرش قطعنامه ۵۹۸ «دارای طبقه‌بندی نبوده» است. این نامه تنها نکته درباره قطعنامه نبود.[ اینجا ]
چرا که یک سال قبل تر از آن هم هاشمی رفسنجانی در  فیلم تبلیغاتی خود برای انتخابات ریاست جمهوری در خصوص پذیرش قطعنامه توضیح داده بود و به نقش خود در این زمینه اشاره کرده بود. [ اینجا ]

شورای امنیت سازمان ملل متحد در مجموع ۱۰ قطعنامه و ۱۰ بیانیه درمورد جنگ عراق علیه ایران صادر کرد. اولین آنها یک روز پس از آغاز جنگ و آخرینش هم ۵ سال پس از پایان جنگ صادر شد.

دو دستگی  روحانیت و تاثیرات آن در جنگ

سوم: دو دهه بعد از پذیرش قطعنامه به جز سیاسیون، نظامیان هم در خصوص این قطعنامه اظهار نظر  کردند. علاوه بر محسن رضایی که به نامه منتشر شده دفتر رئیس مجمع تشخیص پاسخ داد برخی افراد مانند حسین علایی فرمانده نیروی دریایی سپاه در دوران دفاع مقدس و اسماعیل کوثری فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول الله(ص) در این زمینه اظهار نظر  کردند. علایی چهره ای بود که معتقد است پیروزی های ایران در سال های پایانی جنگ موجب شد آمریکا و شوروی سابق از زمستان سال ۱۳۶۵ و پس از «عملیات والفجر۸» ( فتح فاو) احساس کنند ایران می‌تواند پیروز این جنگ باشد و حکومت بعثی عراق را ساقط کند. به این جهت آن‌ها به این نتیجه رسیدند که باید قطعنامه‌ای به تصویب برسانند که هر دو طرف بتوانند آن را بپذیرند تا جنگ خاتمه یابد و از پیروز شدن حتمی ایران در جنگ جلوگیری کنند.[  اینجا ]

در مقابل اسماعیل کوثری آخرین فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول الله عوامل داخلی را در این زمینه موثر می داند. جدایی دو نحوه فهم از دین در میان روحانیون ایرانی در سالهای جنگ که منجر به تشکیل مجمع روحانیون مبارز  و جدایی آن از جامعه روحانیت مبارز گردید به گفته وی تاثیرات خود در فضای سیاسی و حوزه های علمیه و حتی حضور رزمندگان  در جبهه ها گذاشت.[ اینجا ]

قطعنامه منطقی یا تحمیلی؟

مهمترین نکته در این زمینه بعد از ۲۴ سال تحمیلی یا منطقی بودن پذیرش این قطعنامه در آن مقطع  است. نگاهی به بیانات رهبر انقلاب که در آن دوران رئیس جمهور کشور بودند نشان می دهد برخی از فشارها موجب شد امام تن به پذیرش این قطعنامه دهد.[ اینجا ]

جواد منصوری معاون وزیر امور خارجه هم در سال ۶۷ هم معتقد است اگر ایران در سال ۶۶ این قطعنامه را می پذیرفت بیشتر به نفعش بود. چرا که سال ۶۶ مرحله موفقیت های ایران در جنگ تحمیلی بود و شاید به همین دلیل بود که رضایی فرمانده وقت سپاه در آن دوران، طرحی ۵ ساله را برای پیروزی نهایی در جنگ پیشنهاد می کند.[ اینجا ]،اما دولت وقت و برخی از چهره های موثر در جنگ تحلیلی دیگری داشتند و معتقد بودند که مردم دیگر علاقه ای به حضور در جبهه ها ندارند.

۲۴ سال بعد از  آن دوران قطعنامه ۵۹۸  هنوز جعبه سیاه جنگ تحمیلی است. سرنوشت جلسه ۲۵ تیر سران نظام و نشست ۴۰ نفر از مسئولان کشور برای تصمیم گیری درباره پذیرش قطعنامه از جمله موضوعاتی است که کتاب های خاطرات چهره هایی سیاسی می تواند گوشه های ناگفته آن را عیان تر کند.[ ایـنـجـا ]

/۲۷۲۱۲

دانلود   دانلود


خبرآنلاین

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. نظرتان را در مورد مطلب فوق بنویسید *

بستن تبلیغ