یک متخصص فارماکوتراپی گفت: در حال حاضر حدود ۳۰۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند و در طی ۳۰ سال گذشته، شیوع آسم در کشورهای ثروتمند افزایش یافته است.
دکتر مجید شهرتی، متخصص فارماکوتراپی در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران با بیان اینکه مشخصه سندرم آسم، انسداد بسیار متغیر مجاری هوایی است که به صورت خودبه خود و یا با درمان برطرف می گردد گفت : نوع خاصی از التهاب که در مجاری هوای بیماران مبتلا به آسم وجود دارد باعث حساسیت بیشتر این افراد نسبت به افراد سالم به طیف وسیعی از مواد محرک می شود که نتیجه آن تنگی شدید و کاهش درقطر مجاری هوایی و علائمی نظیر خس خس سینه و تنگی نفس است که تنگی مجاری هوایی معمولاً برگشت پذیر بوده و امادر برخی بیماران مبتلابه آسم مزمن مقداری از این انسداد برگشت ناپذیر است.وی ادامه داد : آسم یکی از شایعترین بیماری های مزمن در سرتاسر دنیا است که در حال حاضر حدود ۳۰۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند و در طی ۳۰ سال گذشته، شیوع آسم در کشورهای ثروتمند افزایش یافته ولی در حال حاضر به نظر می رسد به حد ثابتی رسیده باشد به طوری که حدود ۱۲-۱۰% بزرگسالان و ۱۵% کودکان این کشورها به این بیماری مبتلا هستند.
این متخصص فارماکوتراپی با اشاره به اینکه آسم می تواند در هر سنی تظاهر یابد اما اوج تظاهر این بیماری ۳ سالگی دختران است که در دوران بزرگسالی شیوع آسم در هر دو جنس یکسان است تصریح کرد : آلودگی هوا، آلرژنها ، عوامل شغلی ، عفونت های ویروسی ، عوامل هورمونی ، پاتوفیزیولوژی آسم از جمله محرکهای آسم هستند.
وی با تاکید به اینکه هیچی شکی نیست که آلوده کننده های هوا نظیر دی اکسید گوگرد، اورزون، و ذرات گازوئیل ممکن است علائم آسم را تحریک کنند، اما نقش آلوده کننده های مختلف هوا در سبب شناسی آسم کمتر مشخص شده است گفت : آلرژنهای استنشاقی محرکهای شایع علائم آسم هستند که در ایجاد حساسیت به مواد آلرژن نیز دخالت دارند که تماس با مایت(هیره) موجود در گرد و غبار خانگی در اوایل دوران کودکی یکی از عوامل خطرساز آسم و حساسیت به مواد آلرژن است، اما نشان داده نشده که پرهیز کامل از مواد آلرژن با کاهش خطر ابتلا به آُم همراه باشد.
۱۰ درصد بزرگسالان به آسم شغلی مبتلا می شوند
دکتر شهرتی اظهار کرد: آسم شغلی نسبتاً شایع بوده و ممکن است تا ۱۰% بزرگسالان جوان به آن مبتلا باشند چرا که در این عرصه بیش از ۲۰۰ ماده حساسیت زا شناسایی شده اند و مواد شیمیایی نظیر تولوئن دی ایزوسیانات، تری ملیتیک آنهیدرات ممکن است مستقل از آتوپی باعث ایجاد حساسیت شوند.
وی با اشاره به اینکه تعدادی از محرک ها باعث تنگ شن مجاری هوایی، خس خس سینه و تنگی نفس در بیماران مبتلا به آسم می شوند ادامه داد: در حالی که دیدگاه قبل معتقد بود باید از برخورد با این محرکها پرهیز کرد، امروزه وجود این علائم نشان دهنده عدم کنترل و نیاز به افزایش داروهای کنترل کننده آسم هستند.
دانشیاردانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج) یادآور شد: آلرژنهای دائمی از گربه ها، و سایر حیوانات اهلی خانگی و نیز سوسکها مشتق می شوند که آلرژنهای دیگری شامل گرده گیاهان ragweed گرده درختان، و هاگ قارچ های فصلی هستند که گرده ها معمولاً بیشتر باعث رینیت آلرژیک می شوند تا آسم اما در توفانهای تندری، گرده ها متلاشی شده و ذراتی که آزاد می شوند می توانند باعث حمله شدید آسم شوند.
وی بیان داشت : عفونت های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، نظیر رینوویروسها، و کروناویروسها، شایع ترین عوامل تحریک کننده حمله شدید آسم هستند وبرخی داروها هم باعث تحریک آسم شده و مهارکننده های گیرنده بتا آدرنرژیک اغلب باعث بدتر شدن آسم می شوند.
ورزش یکی از عوامل تحریک کننده آسم کودکان
وی از ورزش به عنوان یکی از عوامل شایع تحریک کننده آسم به ویژه در کودکان نام برد و گفت: هوای سرد و هیپرونتیلاسیون با مکانیسمی مشابه ورزش نیز سبب تحریک آسم می شوند و علیرغم باور بسیاری از بیماران مبنی بر این که علائم آنها توسط مواد غذایی خاصی تحریک می شود،شواهد کمی مبنی بر افزایش علائم آسم در نتیجه آلرژی به برخی غذاها وجود دارد باشد.
دکتر شهرتی اظهار کرد : برخی زنان قبل از قاعدگی دچار حملات آسم می شوند که گاهی اوقات بسیار شدید هستند که به عنوان عوامل هورمونی از این مورد نام برده می شود ولی بسیاری از بیماران مبتلا به آسم به دنبال استرس دچار حمله آسم می شوند.
وی گفت : علت عمده محدودیت مجاری هوایی انقباض برونشها است اما تورم مجاری هوایی، احتقان عروق خونی و انسداد لومن مجرا توسط اگزودا نیز نقش دارند که این امر منجر به کاهش حجم بازدم با زور در ثانیه اول جریان بازدمی و نیز افزایش مقاومت مجرای هوایی می شود.
وی در رابطه با درمان آسم افزود : داروهای اصلی آسم به دو دسته گشاد کننده های برونش که عمدتاً از طریق شل کردن عضلات صاف مجاری هوایی باعث برطرف شدن سریع علائم بیمار می شوند و داروهای کنترل کننده که التهاب زمینه ای مجاری هوایی بیمار را مهار می کند تقسیم می شوند که داروهای گشادکننده برونش عمدتاً با تأثیر بر روی عضلات صاف مجاری هوایی انقباض برونش هارا برطرف می کنند که این امر علائم بیمار را به سرعت برطرف می نمایند اما هیچ تأثیری بر التهاب زمینه ای برونش ها نداشته یا اثر کمی دارد به همین دلیل گشاد کننده های برونش، برای کنترل آسم در بیماران مبتلا به علائم پایدار کافی نیستند.
این متخصص فارماکوتراپی با بیان اینکه کورتیکواستروییدهای استنشاقی که تا به حال مؤثرترین کنترل کننده های آسم بوده اند و استفاده از این داروها در مراحل اولیه بیماری باعث ایجاد انقلابی در درمان آسم شده است تصریح کرد :کورتیکواستروییدهای استنشاقی مؤثرترین داروهای ضد التهابی مورد استفاده در درمان آسم هستند که این داروها تعداد سلول های التهابی و فعالیت آنها در مجاری هوایی و نیزتعداد لنفوسیت های T فعال و ماست سل های سطحی را در مخاط مجاری هوایی کاهش می دهند. /ح
باشگاه خبرنگاران