راهی به رهایی از پوکی استخوان

۱۲ تیرماه ۱۳،


وقتی فردی نمی‌تواند کلسیم مورد نیاز بدن را از طریق منابع غذایی دریافت کند لازم است از قرص مکمل کلسیم به ویژه کلسیم D استفاده کند.


پوکی استخوان

دکتر مسعود کیمیاگر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی و استاد انستیتو تحقیقات تغذیه کشور و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی اصول تغذیه صحیح برای پیشگیری از پوکی را برایمان این‌طور توضیح می‌دهند…

آقای دکتر! به نظر شما چه غذاهایی بخوریم تا دچار پوکی نشویم؟

کلسیم، مهم‌ترین ماده مغذی برای پیشگیری از پوکی استخوان است و پیشنهاد می‌شود اشخاص روزانه ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم دریافت کنند. این مقدار در خانم‌های شیرده بیشتر و حدود ۱۵۰۰ میلی‌گرم است. شیر و لبنیات از منابع خوب کلسیم می باشند و یک لیوان شیر ۲۲۰ میلی‌گرم کلسیم دارد.

همیشه وقتی صحبت از رژیم غذایی مناسب برای سلامت استخوان‌ها می‌شود بر مصرف کلسیم و خوردن شیر و لبنیات تاکید می‌شود. آیا مواد مغذی دیگری هم می باشند که در پیشگیری از پوکی استخوان موثر باشند؟

درست است که محور اصلی در پوکی استخوان کمبود کلسیم است اما باید توجه داشت که مواد مغذی دیگری هم می باشند که در پیشگیری از پوکی استخوان دخیل می باشند. مهم‌ترین آن‌ها ویتامین D است که باید از طریق نور خورشید یا مکمل دریافت شود تا جذب کلسیم افزایش پیدا کند. به علاوه تجربه نشان داده احتمال ابتلا به پوکی استخوان در کسانی که بیشتر میوه و سبزی مصرف می‌کنند، کمتر است. البته سبب دقیق این موضوع هنوز کاملا مشخص نیست اما ممکن است به سبب کمبود ویتامین C، پیش ساز ویتامین A یا عوامل ناشناخته دیگر باشد.

در کشورهایی که در غذاهایشان از سویا استفاده می‌کنند نیز پوکی استخوان کمتر است. به نظر می‌رسد فلاونوییدهای موجود در سویا در پیشگیری از پوکی استخوان نقش موثری دارند. البته زمینه‌های غیر تغذیه‌ای هم موثر است مثل ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی و دویدن که استخوان‌ها وزن را تحمل می‌کنند.

به جز شیر و لبنیات که منبع سرشار کلسیم می باشند با خوردن چه غذاهایی می‌توان کلسیم دریافت کرد؟

کلم بروکلی و سبزیجات تیره برگ دیگر مانند کاهو کلسیم خوبی دارند که مقدار جذب آن‌ها هم بالاست. جذب کلسیم در بهترین شرایط حتی در لبنیات حدود ۴۰ درصد است. هر ۱۰۰ گرم کلم بروکلی ۵۰ میلی‌گرم کلسیم دارد که حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد آن جذب می‌شود.

مصرف نوشابه‌های گازدار و نوشابه‌های حاوی کافئین و حذف لبنیات از رژیم

غذایی از عادت‌های بد غذایی می باشند که سبب پوکی استخوان می‌شوند

ما باید علاوه بر لبنیات منابع غذایی دیگری که حاوی کلسیم می باشند را نیز معرفی کنیم تا اشخاصی که بنا به دلایلی نمی‌توانند لبنیات بخورند از آن‌ها استفاده کنند. البته همه غذاها کلسیم دارند اما مقدار جذبشان متفاوت است. میوه‌ها و غلات به ازای هر ۱۰۰ گرم، ۳۰ تا ۴۰ میلی‌گرم کلسیم دارند و ما حتی با خوردن منابع ضعیف کلسیم، تقریباً به ازای هر کالری ۲۵/۰ میلی‌گرم کلسیم دریافت می‌کنیم ولی جذب کلسیم در این غذاها پایین است.

مصرف غذاهای حاوی کلسیم در چه سنی بیشتر اهمیت دارد؟

برای پیشگیری از پوکی استخوان مصرف کلسیم از دهه ۴ و ۵ زندگی و به ویژه در خانم‌ها اهمیت بیشتری دارد. در جوانی برای تشکیل استخوان‌ها روزانه ۶۰۰ میلی‌گرم کلسیم لازم است که معمولاً از طریق رژیم غذایی دریافت می‌شود.

چه عادت‌های غذایی در ابتلا به پوکی استخوان موثرند؟

مصرف غذاهای شور و خوردن نمک بسیار در طولانی مدت می‌تواند سبب پوکی استخوان شود چون سدیم موجود در نمک سبب دفع کلسیم از استخوان‌ها می‌شود. همچنین مصرف نوشابه‌های گازدار و نوشابه‌های حاوی کافئین و حذف لبنیات از رژیم غذایی از عادت‌های بد غذایی می باشند که سبب پوکی استخوان می‌شوند.

اگر فردی مبتلا به پوکی استخوان باشد مصرف منابع غذایی حاوی کلسیم چه تأثیری روی بیماری‌اش دارد؟

از شدت یافتن بیماری جلوگیری می‌کند و جلوی پیشرفت آن را می‌گیرد اما استخوان‌ها کاملا به حالت قبل برنمی‌گردند.

مکمل کلسیم

هستند اشخاصی که پزشک به آن‌ها پیشنهاد کرده برای پیشگیری از پوکی استخوان مکمل مصرف کنند اما از ترس اینکه کلسیم در کلیه‌شان رسوب کند مصرف مکمل را قطع می‌کنند، این کار درست است؟

وقتی فردی نمی‌تواند کلسیم مورد نیاز بدن را از طریق منابع غذایی دریافت کند لازم است از قرص مکمل کلسیم به ویژه کلسیم D استفاده کند. پیشنهاد می‌شود مکمل کلسیم صبح یا شب خورده شود و در وعده ناهار مصرف نشود. خوردن آب بسیار هم از رسوب کلسیم در کلیه‌ها پیشگیری می‌کند. اینکه می‌گویند با مصرف قرص مکمل کلسیم در کلیه‌ها رسوب می‌کند در اشخاصی است که بی‌رویه از مکمل‌ها استفاده می‌کنند و در فردی که نیازمند دریافت کلسیم است این نگرانی وجود ندارد.

افرادی که نمی‌توانند بسیار لبنیات بخورند و بنا به دلایلی مکمل هم نمی‌توانند مصرف کنند باید چه کار کنند؟

برای این اشخاص باید یک برنامه دقیق نوشته شود و محاسبه شود که به طور مثالً چقدر سبزی یا چقدر لبنیات بخورند تا از منابع مختلف کلسیم دریافت کنند. مقدار کلسیم و ویتامین D در اشخاصی که داروهایی مصرف می‌کنند که منجر به پوکی استخوان می‌شود نیز متفاوت است و باید به رژیم غذایی‌شان بیشتر توجه شود.

حرف یا نکته آخر؟

ما باید به چگالی کلسیم با توجه به کالری توجه کنیم و بدانیم به چه قیمت و با مصرف چند کالری کلسیم دریافت می‌کنیم. بعضی مواد غذایی مانند پسته و گردو ممکن است حاوی کلسیم باشند اما مصرف بسیارشان چاق‌کننده است. با تمام این‌ها، لبنیات بیش‌ترین چگالی کلسیم را دارد و برای تامین کلسیم مناسب‌ترند.

بخش تغذیه و آشپزی تبیان


منبع: سلامتیران – فرزانه فولاد بند

مطالب مرتبط:

۳ خوراکی خوشمزه علیه پوکی استخوان

استحکام استخوان‌ها با تغذیه‌ای سالم (۱)

استحکام استخوان‌ها با تغذیه‌ای سالم (۲)

شکستگی کمتر با تغذیه بهتر

دوستان استخوان ما

۶ ماده‌ی غذایی برای مقابله با بیماری خاموش

برای استخوان‌ها، فقط کلسیم، کافی نیست

۶ راهکار اساسی برای استحکام استخوان

آواکادو و سویا، درمان زانودرد

غذاهای نامهربان با استخوان‌ها

نگذارید استخوان‌هایتان بشکنند

چگونه کلسیم لازم را تأمین کنیم؟

چگونه استخوان‌های مان را قوی‌تر کنیم؟

پیشگیری از آرتروز با تغذیه صحیح

هشدار نسبت به مصرف کلسیم اضافی در سالمندان


سایت موسسه فرهنگی تبیان > بخش تغذیه و آشپزی
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com

نظرتان را در مورد مطلب فوق بنویسید. نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.