روش برخورد با افراد سخن چین

سخن‌چینی مانند بسیاری از صفات رذیله تدریجاً بصورت یک بیماری روانی درمی‌آید به گونه‌ای که سخن‌چین از کار خود لذت می‌برد و از اینکه پیوسته دو بهم زنی می‌کند، احساس خشنودی می‌کند و این یکی از مراحل بسیار خطرناک اخلاقی است.

اینجاست که سخن‌چین باید قبل از هر چیز به درمان انگیزه‌ های درونی که در اعماق روح است بپردازد و باید از طریق خودسازی و تفکر در عواقب سوء این صفت رذیله و نتایج شومی که به بار می‌آورد، خود را از این معصیت کبیره نجات دهد.
 
 
با توجه به متون دینی سخن چینی از اموری است که فرد به سبب آن دست به ایجاد دشمنی و اختلاف می زند. پیامبر اکرم- صل الله علیه و اله و سلم- فرمود:«آیا می‌خواهید از شرور‌ترین افراد به شما خبردهم؟ افراد حاضر پاسخ دادند: آری، ای رسول خدا! آن حضرت فرمود: آنهایی که بسیار سخن‌چینی می‌کنند، در میان دوستان اختلاف و جدایی می‌اندازند و برای اشخاص بی‌گناه و پاک، در جست‌و‌جوی عیب و اشکال تراشی هستند».( اصول کافی، ج ۲، ص ۳۶۹).
 
 
 
سخن چینی نیز نشان از نفاق درونی دارد. امام علی – علیه السلام- سخن‌چینی را اخلاق افراد منافق و شیوه‌ی کسانی شمرده که از دایره‌ی دین‌داری خارج شده‌اند.( غرر الحکم، ج ۱، ص ۳۱).
 
امام جعفر صادق(ع) فرموده است: بزرگ‌ترین جادوگری، سخن‌چینی است، زیرا این خصلت میان دوستان جدایی می‌اندازد و افراد با صفا را به عداوت و دشمنی می‌کشاند، سبب ریختن خون ها و آبرو و ویرانی خانواده‌ ها می‌شود. نمّام و سخن‌چین، بد‌ترین و شرورترین فردی است که روی زمین حرکت می‌کند.( بحار الانوار، ج ۶۰، ص ۲۱).
 
 
«راه کار ها»
 
به‌ منظور هدایت و مبارزه با چنین افرادی لازم است تدابیر زیر را به کار گیریم:
 
۱٫ گوش به حرف و سخنان آنها ندهیم و اهمیتی برای آنان و سخنانشان قائل نباشیم. قرآن کریم در این باره خطاب به پیامبر(ص) می‌فرماید: «از کسی که بسیار غیبت و عیب‌جویی می‌کند و سخن‌چین است، اطاعت مکن».(سوره‌ی قلم، آیه۱۱).
 
امام علی- علیه السلام- فرمود:«حرف سخن‌چین را خواه درست باشد خواه باطل، دروغ حساب کن».( غرر الحکم، ج ۲، ص ۷۱۵). اگر این روش را افرادی که از این فرد ضربه خورده اند به کار گیرند این عاملی می شود تا این فرد به سمت این رفتارها نرود.
 
 
 
۲٫ از آنجا که خورشید همواره پشت ابر باقی نمی ماند، شخصیت و کارهای این افراد بعد از مدتی آشکار می شود. توجه دادن به این مطلب باعث می شود آنها این کار را ترک و یا کم تر به آن دامن بزنند.
 
۳٫ تلاش کنید شخصیت این فرد را بسازید. به این صورت که اگر کار خوبی کرد او را تشویق کنید و عمل بدی از او سر زد عمل ناشایست او را مورد خطاب و توبیخ قرار دهید.
 
 
 
۴٫ طوری عمل کنید که ایشان متوجه شود شخصیت ایشان برای شما قابل احترام است. این که اشخاص بدانند نزد شما ارزش دارند این عاملی است تا از کارهای کوچک دوری کنند، تا حداقل شخصیت آنها نزد شما محفوظ بماند.
 
۵٫ نگرش ایشان را به هستی، زندگی و افراد تغییر دهید. تغییر نگرش، تغییر در گرایش ها، اعمال و رفتار را به همراه خواهد داشت. اگر نگاه ایشان به مبدأ و معاد عمیق تر شود و نیز آگاه شود که زندگی گذرا است و در این مدت کوتاه خود را باید به شکوفایی برساند، آن گاه است که از رفتارهای کوچک و حقیرانه دست بر می دارد و دست خود را به سمت کارهای بزرگ دراز می کند.
 
 
 
۶٫ با محبت و دوستی می توان در دل این گونه افراد راه یافت تا حرف هایمان موثرتر باشد و در ضمن او گمان کند که با تکرار این کارها احتمال قطع شدن این روابط وجود دارد. این نیز می تواند او را از این کارها منصرف نماید.
 
به هر صورت علت رفتار این فرد را شناسایی کنید و آن را با ما در میان بگذارید تا بتوانیم بهتر و جامع تر در خدمت شما باشیم.
 
 
 
آثار اخروی سخن‌چینی:
 
۱- عذاب قبر: انسان بعد از عمری که در این دنیا زندگی می‌کند، به عالم قبر می‌رود تا پاداش اعمال خویش را مشاهده کند. در احادیث زیادی ائمه‌ معصومین به عذاب‌ هایی که سخن‌چین به آن گرفتاراست اشاره فرموده‌اند. پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «کسی که بین دو نفر برای سخن‌چینی رفت و آمد کند خداوند بر او در قبرش تا روز قیامت آتش مسلط کند.»[۱۶]حر عاملی، محمد بن الحسن؛ وسائل الشیعه، بیروت، دارالصباح، چ پنجم، ۱۴۱۹، ج ۸، ص ۶۱۸٫
 
 
 
۲- عذاب‌های اخروی: در این قسمت به برخی روایات اشاره می‌شود که خود گویای عذاب‌هایی هستند که بر سخن‌چینی وارد می‌شود. از پیامبر اکرم(ص) روایت شده که فرمودند: «کسی که بین دو نفر برای سخن‌چینی رفت و آمد کند… وقتی که از قبر بیرون می‌آید، یک مار بزرگ سیاه مسلطش می‌کند که گوشت او را نیش می‌زند و می‌خورد تا اینکه داخل آتش شود.»