«محمدرضا رحیمی» معاون اول رئیسجمهوری میگوید: «بهرغم شرایط اقتصادی کشور، دولت متعهد به تامین اعتبارات در بخش سلامت است و باید سعی کنیم با ارتقای بهرهوری منابع را از جاهای دیگر به سمت سلامت سوق دهیم و در برخی بخشها صرفهجویی هم داشته باشیم.» اما سوال اینجاست با توجه به سخنان «محمود احمدینژاد» مبنی بر کمبود اعتبارات دولتی و تصمیم بر کاهش حقوق وزرای خود در صورت لزوم، این منابع از کجا به سمت نظام سلامت سوق داده میشود؟ نظامی که هزینههای بالای آن به گفته «مرضیه وحید دستجردی» وزیر بهداشت، سالانه ۷ درصد مردم ایران را به زیر خط فقر میبرد و تلاشهای خانم وزیر برای وصول ۶ هزار میلیارد تومان از درآمد یارانهها و نجات بیماران هم بینتیجه ماندهاست. همچنین نظام سلامت به گفته دستجردی این روزها با درهای بسته بانکها برای تامین دارو روبهرو شده است، داروهایی که در گزارشهای مختلف تعداد آنها از ۵۰قلم شروع و به ۹۰ قلم میرسد و در میان قفسههای داروخانهها یافت نمیشود!
کمبود ارز دارویی از اسفندماه گذشته
بهرغم گفتههای وزیر بهداشت، «حسین فتاحی» عضو کمیسیون بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مجلس در گفتوگو با «تهرانامروز» میگوید که همه چیز آرام است و دولت برای تامین ارز مورد نظر برای واردات دارو، مشکلی ندارد. او در حالی حرفهای خانم وزیر را تکذیب میکند که مجلسیها چندی پیش میزبان معاون غذا و داروی وزیر در بهارستان بودند تا وضعیت دارویی کشور را برای آنها بازگو کند. همچنین به رغم نظر مثبت فتاحی، دستجردی میگوید: هر سال مبالغی ارز در اختیار شرکتهای خصوصی قرار میگیرد تا بتوانند ملزومات پزشکی و دارویی اعم از مواد اولیه یا داروهای ساخته شده را تامین کنند. اما از اسفند سال گذشته که پیگیر این قضیه بودیم به یکباره متوجه شدیم که ارز بسیار کمتر از آنچه که مورد نیاز است در اختیار شرکتها قرار گرفته و بهدنبال اتفاقات اخیر (افزایش قیمت ارز) تحرکاتی صورت گرفت و بانک مرکزی قویتر به میدان آمد. هرچند خانم وزیر هم دیر این موضوع را به گوش رسانهها رساند چرا که تا پیش از این از عدم تخصیص ارز برای خرید دارو سخنی به میان نیاورده بود.
در ۶ ماه گذشته ارزی برای دارو نرسید!
دستجردی میگوید: «هماکنون آن مقدار ارزی که باید در ۶ ماه اول امسال به شرکتهای دارویی برای تامین مواد اولیه و داروهای ساخته شده اختصاص مییافت، به هیچ وجه دست نیافتیم و رقمی که در اختیار قرار گرفت با مقدار اصلی قابل قیاس نیست که بخواهم عنوان کنم.»
البته او با توجه به پیگیریهایی که صورت گرفته، امیدوار است که بانک مرکزی و سایر بانکهای عامل به قول خود وفا کنند و ارز مورد نظر را در نیمه دوم سال جبران کنند. نیمه دومی که تقریبا یک ماه از آن پشت سرگذاشته شده است.دستجردی میگوید: «روی سخن من با بانکهای عامل است که همکاری لازم را داشته باشند تا وقتی بانک مرکزی شرکتها را معرفی میکند، این شرکتها بتوانند ارز لازم را دریافت کنند».
اما بهرغم نگرانیهای دستجردی، فتاحی به خبرنگار ما میگوید: «شما نگران نوسان ارز نباشید.» نوسانی که به کمبود دارو و اعتراض بیماران مختلفی چون بیماران تالاسمی، هموفیلی، سرطانی و …منجر شده است. داروهایی که در صدر آنها واکسن آنفلوانزا، برخی داروهای انعقاد خون، داروهای اختلالات هورمونی، داروهای سرطانی، قرصهای جلوگیری از بارداری، داروی درمان آسم، هموفیلیها، تالاسمیها، شیمیدرمانی، بیماریهای عفونی و… قرار دارد. همچنین به گفته «خیرالله غلامی» رئیس انجمن داروسازی بالینی بیشترین کمبودها، حول محور داروهای مورد نیاز بیماران سرطانی میچرخد.
از جاهایی که خودشان میدانند!
اما دولتی که فتاحی آن را مسئول تامین دارو میداند، در ابتدای سالجاری بهرغم وضعیت نامطلوب اعتبار نظام سلامت اعتبار ۱۱۵۰ میلیارد تومانی وزارت بهداشت به عنوان عیدی کارکنان وزارت راه به وزارتخانه انتقال داد و آه از نهاد همگان برآورد. فتاحی در پاسخ به سوال «تهران امروز» مبنی بر اینکه باتوجه به اعلام کسری اعتبار دولت از سوی احمدینژاد، دولت این اعتبار را از کجا به وزارت بهداشت تزریق میکند، میگوید: «از جاهایی که خودشان میدانند.» البته محمدرضا رحیمی هم نمیگوید که این اعتبارها که باید به سمت نظام سلامت سوق داده شود، از کجا تامین میشود. به هر حال دولت با گذشت ۷ ماه از سال هنوز اعتبار ۶ هزار میلیارد وزارت بهداشت را از درآمدهای یارانهای تامین نکرده و بخشی از ۱۰ درصد درآمد نفتی برای وزارت بهداشت را هم به دست فراموشی سپرده است. خود دستجردی هم میگوید: «آثار هدفمندی یارانهها در دانشگاههای علوم پزشکی در سال گذشته جبران نشد و این روند امسال هم ادامه دارد. سال گذشته آثار هدفمندی یارانهها در حوزه سلامت ۹۶۵ میلیارد تومان بود. لازم است بخشی از آنچه که از هدفمندی یارانهها کسب میشود، در حوزه سلامت قرار گیرد نه اینکه تنها بار هدفمندی بر دوش دانشگاهها باشد.» او با اشاره به مصوبه مجلس در سال گذشته مبنی بر اختصاص سه هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان به حوزه سلامت از محل مازاد درآمد نفت اشاره میکند و میگوید: «از این میزان تنها دو هزار میلیارد تومان در اختیار دانشگاههای علوم پزشکی قرار گرفت و مابقی این مبلغ در دستگاه دیگری غیر از وزارت بهداشت هزینه شد.» منظور او از دستگاهی غیر از وزارت بهداشت، همان وزارت راه و ترابری است. علاوه بر آن دولت با افزایش تعرفهها مخالفت کرد و این مخالفت به تنش میان وزیر بهداشت و رئیسجمهوری منجر شد تا همچنان هزینههای سرسامآور سلامت روی دوش مردم سنگینی کند.
الگو برداری میسیسیپی از شبکههای بهداشتی ایران!
هزینههای بیمارستانها پس از اجرای برنامه هدفمندی یارانهها بالا رفت و به تعطیلی بسیاری از آزمایشگاهها منجر شد. هزینه تجهیزات پزشکی آنقدر افزایش یافت که کارکنان بیمارستانها مجبور به استفاده چندباره از یک وسیله پزشکی شدند که خود به خطر بالقوه جدیدی برای بیماران منجر شد. تلاشهای خانم وزیر برای گرفتن بدهیهای خود هم به جایی نرسید.
با این وجود رحیمی توسعه شبکههای بهداشت و درمان در کشور را یکی دیگر از نقاط قوت نظام سلامت میداند و میگوید: «موفقیت این شبکهها به حدی است که گروهی از ایالت میسیسیپی آمریکا از ما درخواست کردند تا با الگو گرفتن از شبکههای ما، این مدل را در کشور خود اجرا کنند.» رحیمی همچنان در حالی از افزایش ۱۳ برابری تختهای اورژانس طی این سالها خبر میدهد که پیشتر، کارشناسان و متخصصان زنگ خطر کمبود تخت بخشهای اروژانسی بهویژه سیسییو و مرگ بیماران را به صدا درآورده بودند.
بیماریهای صعبالعلاج، زیر خط فقر
آمارهای وحیددستجری میگوید که سالانه ۵ تا ۷٫۵ درصد جمعیت کشور به دلیل هزینههای بیماریهای صعبالعلاج به زیر خط فقر میروند. بیماریهای صعبالعلاجی که امروز تهیه داروی آنها با کمبود ارز هم مواجه شده و مبتلا اگر پول هم داشته باشد به راحتی نمیتواند آنها را پیدا کند. ۱۶درصد از جمعیت کشور هم تحت هیچ پوشش بیمهای قرار ندارند و به خدا سپرده شدهاند. خانم وزیر در جواب این سوال که آیا از منابع مالی به درستی استفاده میشود؟ میگوید: «میزان درآمد سرانه در سیتیاسکن و… در کشور ما بالاتر از کشور مکزیک است. قطعا باید در دسترسیها و سطحبندیها فکر جدیدی داشته باشیم. امروز درصد قابل توجهی از بازار سلامت بر دوش مردم است.» خانم وزیر و بسیاری دیگر امید دارند که پزشک خانواده، کشتی نظام سلامت را که در میان امواج سرکش بیپولی و گرانی سرگردان است، نجات دهد. اما پزشک خانواده خود هم با کمبود اعتبار درگیر است. کمبود اعتباری که به تازگی ابعاد آن توسط وزیر بهداشت مشخص شده است، پزشک خانواده بودجهای۳۷۵۰ میلیارد تومان میخواهد.
یک نکته مشترک!
اما در میان حرفهای او، رحیمی و فتاحی یک حرف مشترک و مهم وجود دارد. وزیر بهداشت میپرسد چرا از منابع مالی درست استفاده نمیشود؟ یعنی آنطور که رحیمی و فتاحی میگویند، منابع مالی برای تامین هزینه نظام سلامت وجود دارد و به اعتقاد وزیر درست استفاده نمیشود. حال سوال افکارعمومی اینجاست درحالی که نظام سلامت با مرگ دست و پنجه نرم میکند، چرا این اعتبارها به سمت نظام سلامت سوق داده نمیشود. آیا اینجا هم پای اختلافی وجود دارد. درست مثل اعتبارات مترو که دولت حاضر به پرداخت آنها نیست. یک حرف مشترک دیگر هم وجود دارد که مدتهاست مسئولان، مسئولیت همه گرانیها از جمله سکه و ارز و… به عهدهاش گذاشته است. مسئولان و نمایندگان مجلس بارها گفتهاند که کسانی هستند که نمیگذارد اقتصاد کشور ثبات یابد و بیثباتی را بخشهای مختلف جامعه تزریق سرازیر کردهاند. حالا سوال افکارعمومی این است که این دستهای پنهان متعلق به چه کسانی هستند که همهجا هستند، اما هیچکس نشانی از آنها ندارد؟ چنگهایی که این روزها بیش از هرکسی بر گلوی بیماران خاص فشار میآورد.
انتهای پیام/۹۰۰۹۱۶
![]()
پایگاه تحلیلی خبری مهرخانه