گردآوری شده توسط گروه اقتصاد ممتاز نیوز: 
به گزارش گروه اقتصادی باشگاه خبرنگاران، سازمان مرکزی تعاون روستایی در سال ۱۳۴۲ تاسیس شد و دولت وقت ایران تعهد کرد که به سرویس های تکنیکی ، آموزشی، تجاری و کمک اعتباری به شرکت تعاونی های گروهی و فردی کشاورزی ادامه دهد. باوجود شبکه گسترده تعاونیهای روستائی وکشاورزی بعنوان دوبال توانمند دولتی ( سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران ) وغیردولتی ( شبکه تعاونی روستائی ایران ) بخش کشاورزی رادرحصول اهداف استراتژیک خرید محصولات کشاورزی وپایداری وتنظیم بازار وتوسعه پایدار روستا نقش اساسی ایفا می نماید.
تاریخچه
براساس این گزارش تعاون بعنوان یک نهضت اجتماعی ، اقتصادی وفرهنگی در ایران از سال ۱۳۰۳ شمسی با تصویب اولین قانون تجارت، زمینه قانونمند شدن را پیدا کرد به نحوی که میتوان قانون تجارت را سرآغاز تعاون رسمی در ایران دانست.
در خرداد ۱۳۲۵ قانون صندوقهای تعاون روستایی و در مهرماه همان سال اصلاحیه قانون مذکور تصویب شد . در این قانون زمینه های خریدوفروش محصولات کشاورزی ، ممانعت معاملات سلف و تصدیات واسطه ها و رباخواران ، اعطای وام به کشاورزان و دامداران ، دفاع از حقوق دهقانان ، تصمیم و گسترش بیمه محصولات کشاورزی و دامی پیش بینی شده بود.
اولین قانون شرکتهای تعاونی درایران در مرداد ۱۳۳۴ شمسی مشتمل بر یازده ماده و یک تبصره با الهام از قوانین تعاونی دیگر کشورها از تصویب کمیسیون مشترک مجلسین سنا و شورای ملی وقت گذشت و بانک کشاورزی براساس مفاد این قانون نسبت به اعزام کارمندان وکارشناسان خود به روستاها اقدام نمود تا زارعین را به تشکیل شرکتهای تعاونی روستایی تشویق و راهنمایی نماید.
سرعت عمل در تشکیل تعاونیها آنقدر زیاد بود که نیاز به تشکیل سازمانی برای هدایت ، ارشاد، نظارت و پیشبرد امور آنها شدیداً احساس می شد و سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران به صورت شرکت سهامی برای مدت نامحدود با سرمایه اولیه یک میلیارد و سیصدو چهل و یک میلیون ریال رسماً در سال ۱۳۴۲ تاسیس و موظف شد موجبات پیشرفت وتوسعه تعاون و پیشبرد عملیات اقتصادی ، اجتماعی ، بازرگانی وخدمات تعاونیها را بعهده گیرد وبرای تحقق این اهداف وظایف سنگینی به این سازمان محول گردید.
در سال ۱۳۵۷ تعداد تعاونیهای روستایی در کشور ۲۹۴۲ شرکت و با عضویت ۰۰۰/۹۶۰/۲ نفر بوده وسرمایه اولیه این سازمان توسط دولت تامین وانتقال سهام به اتحادیه های تعاونی به نحوی در اساسنامه آن منظور گردید که به تناسب توان مالی اتحادیه ها سهام سازمان توسط آنها خریداری و به تدریج سهام سازمان به اتحادیه ها منتقل شود که تاکنون حدود ۲۲ درصد سهام به اتحادیه ها انتقال داده شده است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی و توجه خبرگان رهبری در تنظیم قانون اساسی جمهوری اسلامی سال ۱۳۵۸ در اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی ، بخش تعاون درکنار دو بخش دولتی و خصوصی بعنوان یکی از بخشهای سه گانه اقتصاد کشور معرفی شده است وتعاون بعنوان راهکار موفق در نیل به اهداف نظام اسلامی در دو بعد اقتصادی و اجتماعی مورد تاکید قرار گرفت.
در سال ۱۳۷۰ قانون بخش تعاونی مشتمل بر ۷۱ ماده و ۵۰ تبصره به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفت ، براین اساس وزارت تعاون تشکیل و مقرر شد که کلیه تعاونیها از جمله شبکه تعاونیهای روستایی وکشاورزی تحت پوشش این وزارتخانه جدید قرار گیرد .
در این صورت وزارت کشاورزی وقت ( جهادکشاورزی کنونی ) مهمترین بازوی اجرائی خود را در عرصه توسعه روستایی و کشاورزی از دست می داد .
بدیـن ترتـیب قادر به انجام وظایف قانونی خود در امور روستاها نمی بود . از اینرو خواستار مستثنی شدن سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران از شمول قانون مذکور گردید که در تاریخ ۲۴/۷/۷۰ قانون مستثنی شدن سازمان مرکزی تعاون روستایی از شمول قانون بخش تعاونی طی ماده واحده به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که به موجب این قانون سازمان مزبور از کلیه وظایف و اختیارات مندرج در مقررات مربوطه از قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳/۶/۷۰ مستثنی و کماکان تابع وزارت کشاورزی وقت قرار گرفت.
سازمان مرکزی تعاون روستایی در سال ۱۳۴۲ تاسیس شد و دولت وقت ایران تعهد کرد که به سرویس های تکنیکی ، آموزشی، تجاری و کمک اعتباری به شرکت تعاونی های گروهی و فردی کشاورزی ادامه دهد. باوجود شبکه گسترده تعاونیهای روستائی وکشاورزی بعنوان دوبال توانمند دولتی ( سازمان مرکزی تعاون روستائی ایران ) وغیردولتی ( شبکه تعاونی روستائی ایران ) بخش کشاورزی رادرحصول اهداف استراتژیک خرید محصولات کشاورزی وپایداری وتنظیم بازار وتوسعه پایدار روستا نقش اساسی ایفا می نماید.
در حال حاضر دو هزار و نهصد و سی و نه شرکت تعاونی روستایی گروهی با اعضای کل ۴٫۵۱۵٫۸۴۲ نفر عضو و سرمایه ۴۴۷٫۷۹۲٫۰۰۳٫۸۸۷ ریال است.
سازمان مرکزی تعاون روستایی که بر اساس قانون عهده دار امر هدایت، نظارت و حسابرسی
شبکه گسترده تعاونیهای روستایی و کشاورزی می باشد، دارای ۳۱ شعبه در استانها، ۲۳۴ نمایندگی در شهرستانها، ۱۲ مدیریت و ۲۵ اداره در مرکز بوده که جمعا دارای۵٫۹۹۲ پست سازمانی بوده که فعلا با تعداد ۲٫۹۲۰ نفر پرسنل درکل کشور وظایف محوله را انجام می دهد.
تعاونیها درایران پیشینه ای درحدود شصت ساله دارند وتعاونیهای روستایی وکشاورزی بعنوان تعاونیهای چند منظوره عام وارد پنجمین دهه حضور وفعالیت خود درروستاهای کشورشده اند. تعاونیهای روستائی به واقع پس ازانجام اصلاحات ارضی درسال ۱۳۴۱ درجهت حمایت ازکشاورزان وتولیدکنندگان که صاحب اراضی شده بودند شکل گرفت وپا به عرصه روستا گذاشت.
درک نیاز مشارکت مردمی، استفاده ازمنابع مالی اندک که توسط اعضاء اندوخته میگردد ولزوم استفاده بهینه ازعنصرمدیریت روستایی مورد نظر موجب گردید که درروستاها، شرکتهای تعاونی روستایی وکشاورزی تاسیس گردد.
سه وظیفه و رسالت اصلی سازمان عبارتنداز:
الف) وظایف هدایتی
ب ) وظایف حمایتی
ج ) وظایف نظارتی ومراقبت
وظایف مذکور راباهماهنگی درسطح وزارت متبوع ومعاونتهای وزارتخانه ونیز با سایروزارتخانه های مرتبط با کار سازمان تعاون روستائی وشبکه گسترده تعاون روستایی ازطریق دفاتر ستادی و سازمانهای تعاون روستایی استانها بطورمستقیم وارتباط بلافصلی که بااستانها وازطریق استان باشهرستانها وبالاخره تاسطح روستاها راانجام میدهد.
اهم برنامه های هدایتی سازمان مرکزی تعاون روستایی:
۱- تربیت انسانهای باتفکر تعاون بعنوان تعاونگران درسطح روستا
۲- آموزش اصول تعاون وگسترش نهضت تعاون درسطح جامعه روستایی
۳- تربیت مدیران تعاونگر برای اداره شرکتها واتحادیه های تعاونی روستایی وکشاورزی درجامعه روستایی
۴- توسعه کمی وکیفی شبکه تعاونیها وتهیه استانداردها وشاخص های توسعه ای آموزشی
۵- تدوین وبازنگری اساسنامه ، دستورالعملها، آئین نامه ها برای ارتقاء سطح آگاهی تعاونگران شبکه
۶- تدوین تقویم سالیانه آموزشی وهمکاری وهمگامی با سایردستگاههای آموزشی برای گسترش دانش وارتقاء مهارت های علمی وکاربردی درسطح جامعه روستایی تعاونگر
۷- برپایی وتشکیل نمایشگاهها، کارگاههای آموزشی ، سمینارهای آموزشی وترویجی برای اعضاء وارکان شبکه گسترده تعاونی روستایی
۸- ترتیب مسابقات علمی وآموزشی واعطای جوایز به نفرات ممتاز شبکه تعاونی روستایی
۹- ایجاد ارتباط وقبول عضویت درسازمانهای بین المللی ومنطقه ای شبکه تعاونیها واستفاده بهینه ازفرصت های جامعه بین الملل برای اعزام کارآموز به خارج ازکشور ویا دعوت از استاتید خارجی برای گسترش دانش درسطح شبکه تعاون روستائی
اهم برنامه های حمایتی سازمان مرکزی تعاون روستایی:
۱- توانمند سازی اعضاء وارکان شرکتهای تعاون روستایی وکشاورزی واتحادیه های تحت پوشش برای تربیت انسانهای توسعه یافته وخردپذیر
۲- تدوین واصلاح قوانین ومقررات برای تسهیل درگردش کار
۳- توسعه وتقویت عملیات مدیریتی، اجتماعی، فرهنگی ، اقتصادی وخدماتی درروستاها برای رسیدن به مقاصد نهضت تعاون
۴- تأمین وتدارک عوامل پیشرفت ، تقویت وتوسعه عملیات جمع آوری ، نگهداری خرید محصولات وفرآوری وتبدیل وتکمیل این روند برای جلوگیری ازضایعات محصولات ، ضرر وزیان کشاورزان عضو
۵- تقویت واصلاح وبهبود سیستم حمل ونقل برای انتقال محصولات کشاورزی وبهینه سازی این صنعت
۶- تهیه وتولید وفروش نهاده های کشاورزی ( کود، سم و…) وماشین آلات ولوازم حرفه ای مورد نیاز اتحادیه ها وشرکتهای تعاونی روستایی وکشاورزی واعضاء آنها
۷- ارائه تسهیلات بانکی واعتباری وتشکیل شرکتهای اعتباری خرد درسطح روستا وقبول عاملیت بانک کشاورزی توسط تعاونیها
۸- ارائه وتدوین طرح کشت های مشارکتی برای تهیه بذوراصلاح شده توسط شبکه وارائه راهکارهای جدید برای شرکت درپویایی بخش وجلوگیری ازآلودگی محیط زیست
اهم برنامه های نظارتی سازمان مرکزی تعاون روستایی:
۱- مراقبت ونظارت مستمر وحسابرسی شرکتها واتحادیه های شبکه تعاون روستایی
۲- ارزیابی مستمرشرکتهای تعاونی روستایی، کشاورزی واتحادیه های مربوط وارائه تصویر وضعیت های موجود آنان برای پویایی واستمرار حیات شرکتها
۳- تهیه وتنظیم مستمرگزارش فعالیتهای انجام شده ماهیانه، سه ماهه ، ششماهه وسالیانه درشبکه تعاون روستایی وسازمان
۴- تهیه وتنظیم ترازنامه مالی وحساب سود وزیان سالیانه سازمان وشبکه تعاون روستایی برای تسلیم به بازرسان ومقامات ومجامع مورد نیاز درمجامع عمومی
۵- ایجاد مدیریت های حقوقی وبازرسی وخرید وفروش ، کالاهای مصرفی ومالی واداری وحراست وحسابرسی ودفتر فنی وخدمات کشاورزی برای ایفای نقش نظارتی درسطح سازمان وشبکه گسترده تعاون روستایی
استراتژی های کلان سازمان:
– توسعه دانایی بعنوان نیاز اساسی سازمان دانش محور در سازمان تعاون روستایی ایران.
– توسعه زیرساختهای ارتباطی در سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران و زیرمجموعه ها
– آموزش هدفمند نیروی انسانی سازمان به تفکیک برنامه های کوتاه، میان و بلند مدت
– حمایت از ایده پردازی و نوآوری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات
– ایجاد نظام کار از راه دور (دوراکاری) هم برای پرسنل و هم برای روستاییان در جهت جذب فرصتهای داخلی و خارجی در زمینه ایجاد اشتغال جوانان.
– بسترسازی برای صادرات خدمات و کالاهای کشاورزی بصورت ملی و بین المللی
استراتژی و متدولوژی سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران با توجه به ماموریت سازمان از دیدگاه
فناوری اطلاعات و ارتباطات:
فناوری اطلاعات و هدایت:
در تئوری های سازمانی فرایند هدایت را اخذ اطلاعات عملکردی سازمان، تحلیل و مقایسه این اطلاعات با رسالت های سازمان و تفکرات نوین سازمانی به منظور ارائه راهکارهای اجرایی و کاربردی در جهت رشد و تعالی سازمان نامید.
از سوی دیگر فلسفه وجودی تکنیک ها و الگوریتم های کارآمد داده کاوی (Data Mining) در هوش مصنوعی، چیزی جز تحلیل انبوهی از اطلاعات انباره های داده در جهت کشف روابط مخفی دانش در اطلاعات موجود به منظور تسریع عملیات تصمیم سازی و تصمیم گیری نیست. از این رو ابزار داده کاوی به منظور آنالیز اطلاعات پراکنده و حجیم سازمان تعاون روستایی و تبدیل اطلاعات مذکور به دانش مفید مدیریتی و هدایتی ضرورتی انکار ناپذیر بوده که فقط به کمک صنعت ICT میتوان به نتیجه مطلوب رسید.
فناوری اطلاعات و حمایت:
حمایت عبارت است از کسب اطلاع از وضع موجود سازمان و واحدهای تابعه و تحلیل اطلاعات موجود بصورت یکپارچه به منظور اخذ تصمیم های مدیریتی لازم در جهت رفع موانع و مشکلات سازمان. درایران مشکل بزرگ سد راه پیشرفت سازمانها و دولت عدم اطلاع دقیق از آمار و اطلاعات عملکردی است که نمود عینی آن ارائه آمارهای متفاوت و ناهمگون از سوی برخی مدیران است. در این مورد هم بخوبی نقش ICT در فرایند حمایت شرکت ها و اتحادیه ها محسوس است که البته مفید ترین و ساده ترین راه حل معضل مذکور در راستای مکانیزاسیون هر سازمان میتواند بکارگیری اتوماسیون اداری و MIS باشد و این مرحله نخستین گام در جهت آمادگی سازمان به منظور تحلیل اطلاعات ثبت شده برای تشخیص گلوگاهها با نگاه کلان مدیریتی است.
فناوری اطلاعات و نظارت و مراقبت:
نظارت بطور کلی عبارت است از گردآوری اطلاعات واحدهای مختلف سازمان و مقایسه بین اطلاعات با استانداردها، اهداف و ماموریتهای سازمان به منظور تعیین و تشخیص مغایرتهای موجود در راستای رفع خطاهای احتمالی سازمان.
با توجه به تعریف فناوری اطلاعات یعنی هر ابزار و فناوری که در فرایند گردآوری، ثبت، پردازش و تحلیل اطلاعات به کار رود، به سادگی می توان نتیجه گیری کرد که موثرترین فناوری به منظور تسهیل و تسریع در امر نظارت، جز ICT نیست. با توجه به تعریف فناوری اطلاعات یعنی هر ابزار و فناوری که در فرایند گردآوری، ثبت، پردازش و تحلیل اطلاعات به کار رود، به سادگی می توان نتیجه گیری کرد که موثرترین فناوری به منظور تسهیل و تسریع در امر نظارت، جز ICT نیست.
بطورکلی میتوان در زمینه های مختلفی از این فناوری در جهت بهره وری سازمانی سود جست و بعنوان نمونه برای حل مشکل مفاسد اقتصادی راهکارهای مختلفی را میتوان پیاده سازی و اجرا نمود. مسلما شناسایی و حذف عناصر رانت خوار و رشوه خوار از پست های مختلف دولتی و غیر دولتی تنها یک راهکار کوتاه مدت است چرا که سیستمی که فرصت و اجازه سوء استفاده را بدهد می تواند افراد سالم را نیز به فساد بکشاند. شفاف سازی که در سیاست ها و راهکارهای مقابله با مفاسد اقتصادی بیان و پیگیری میشود روشی مناسب برای مقابله با این مفاسد است. کاربری فناوری اطلاعات باعث برقراری نوعی نظم و بهبود فرایند سیستم ها میگردد و عمدتا تعاملات داخلی و خارجی سیستم ها را برای مدیران سازمان یا مردم شفاف میکند. این مهم از چند راه صورت می‌گیرد:
– بدلیل خاصیت اطلاع رسانی عمومی باعث افزایش سطح آگاهی افراد سازمان و مردم خواهد شد. نتیجه آن آگاهی از حقوق مدنی، کاهش بدبینی ها، قابل استناد شدن خواسته های روستاییان و مردم از خدمات دهندگان زیرمجموعه سازمان و مهیا شدن زمینه لازم برای پیگیری و یا شکایت و دادرسی. همچنین فساد نتیجه مخفی کاری و پنهان کاری است که بوسیله صنعت IT همه چیز بطور شفاف زیر ذره بین و چشمان تیزبین مردم خواهد بود و در نتیجه فساد مالی کاهش خواهد یافت.
– روش های نظارتی خودکار و هوشمند به راحتی محدوده اعداد و ارقام پرونده ها و قراردادها را کنترل می نماید و با بررسی ارتباط بین آنها می توانند تناقضات و تخلفات را شناسایی نمایند.
– اطلاع رسانی قراردادها، مناقصه ها، خرید های بزرگ و کوچک باعث میشود تولید کنندگان، متخصصین و مردم ار قیمت روز و کیفیت کالاهای خریداری شده آگاهی یافته و نسبت به این خریدها در صورت نقض قوانین بصورت شفاف شکایت خود را پیگیری نمایند.
زیرساختهای اطلاعات در سازمان تعاون روستایی ایران:
زیرساخت های آموزشی( مغزافزاری و پرسنلی در جهت ارتقای سطح علمی و فرهنگی پرسنل مانند دوره آموزش کاربری کامپیوتر، دستورالعمل های آموزشی و …)
زیرساخت های ارتباطی و فنی(اینترانت، اکسترانت، VPN یا شبکه اختصاصی مجازی سازمان تعاون روستایی ایران)
زیرساخت های امنیتی(امنیت ارتباطات و اطلاعات و حفظ حریم شخصی افراد تحت شبکه شامل تجهیزات شبکه، پلیس شبکه، امضای الکترونیک و … )
زیرساخت های تجاری(تسهیل تجارت الکترونیک در فرایندهای تجاری سازمان تعاون روستایی ایران مانند بکارگیری کارتهای اعتباری در عملیات خرید محصولات تضمینی و … )
زیرساخت های حقوقی(قوانین، مقررات و ضوابط مرتبط با فعالیتهای سازمان با توجه به اساسنامه سازمان و در راستای تحقق سازمان دانش محورمانند قراردادها، مناقصه ها، دادگاه شبکه، حقوق ملی و بین المللی و …)
زیرساخت های اجتماعی و کاربردی(توجیه و تعریف ویژگی های IT به کارکنان در جهت کاستن از مقاومت بیهوده در برابر تغییرات کارآمدی که IT به ارمغان می آورد، نظام کار از راه دور و …)
انتهای پیام/
— .
باشگاه خبرنگاران
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com