روشن‌کننده چراغ سینما

یکه‌تازی این عروسک‌ها در شرایطی اتفاق افتاد که نه چهره خیلی جذاب و آنچنانی دارند و نه لباس خاص و ویژه‌ای بر تن، اما iبه‌عنوان تضمین‌کننده گیشه در سینمای ایران معرفی شده‌اند؛ کاراکترهایی که کودکان دهه ۶۰ را فکر شده پای تلویزیون نشاندند و با پیام‌های آموزنده و مناسب راهی برای قرار گرفتن در بین خانواده‌های ایرانی پیدا کردند.

در واقع این شخصیت‌ها توانستند در دل کودکان و نوجوانان جا باز کنند، iبه طوری که امروز، کودکان دیروز در شرایطی که حاضر نیستند با اعضای خانواده iبه سینما بروند، برای حضور دو عروسک کودکان‌شان را iبه ترغیب برای دیدن «کلاه قرمزی» iبه سینماها می‌برند یا در شرایطی که کودکان امکان استفاده از iبهترین کارتون‌های دنیا را دارند، آنها را تشویق iبه دیدن برنامه‌های تلویزیونی «کلاه قرمزی» می‌کنند که بعضا در ایام نوروز و عیدهای مذهبی روی آنتن می‌رود.

شاید تنها وجه تمایز این عروسک‌ها با دیگر عروسک‌هایی که در دوره‌های مختلف iبه برنامه‌های تلویزیونی راه پیدا کردند، صداقت، پاکی و تدبیر خالقان‌شان در تلویزیون باشد؛ وجوهی که سبب شد تا کارهای ایرج طهماسب و حمید جبلی و گروه‌شان همواره یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های تلویزیون باشد و از سوی دیگر در شرایطی که گیشه سینمای سال ۹۱ کم‌رونق و بی‌فروغ بود با حضور بر پرده سینماها iبه سالن‌ها رونق ببخشند.

زوج «طلایی کلاه‌ قرمزی و پسرخاله» (یا iبهتر بگوییم، زوج ایرج طهماسب و حمید جبلی) قریب iبه سه دهه است که با هوشمندی مخاطب کودک و بزرگسال را با خود و آثارشان در تلویزیون و سینما همراه کرده‌اند.

وقتی مخاطب را کودکی در نظر بگیریم که در طول سه دهه همراه با این عروسک‌ها بزرگ شده و رویاها، آرزوها و دغدغه‌هایش قد کشیده، اهمیت این همراهی و طبیعتا کاری که این زوج در یک مدت وقت طولانی انجام داده‌اند، نمایان می‌شود.

عروسک بازیگوش کلاه‌ قرمزی پس از محبوبیت تلویزیونی در کنار آقای مجری و پیوستن پسرخاله دلسوز و زحمتکش iبه او، مورد قبول مخاطبان واقع شد و با هوشمندی سازندگان این برنامه شرایطی پیش آمد که مخاطب برای دیدن این عروسک‌ها بر پرده عریض سینما لحظه‌شماری می‌کرد.

«کلاه ‌قرمزی و پسرخاله» ماحصل این انتظار در سال ۷۳ بود؛ سالی که در آن این فیلم توانست در عرض حدود سه ماه با قیمت میانگین بلیت ۸۰ تومان در اکران تهران، iبه رقم ۱۷۱ میلیون تومان دست یابد.

این فیلم با داشتن قصه‌ای هوشمندانه، چگونگی ورود کلاه قرمزی iبه تلویزیون را برای مخاطب بازگو می‌کرد و شخصیت‌پردازی کاراکتر تلویزیونی این عروسک دوست‌داشتنی در سینما بخوبی بسط و گسترش یافت.

دلیل شیطنت کلاه قرمزی نداشتن کانون گرم خانواده و جلب نظر آقای مجری iبه تماشاچی معرفی شد که قابل باور بود و iبه کنجکاوی و پرسش‌های بسیاری از مخاطبان درباره «کلاه قرمزی و پسرخاله» پاسخ گفت.

این عروسک‌ها در یک مقطع وقتی از تلویزیون فاصله گرفتند و تنها در سینما می‌شد ردپای آنها را یافت؛ جایی که بخش دوم «کلاه قرمزی و سروناز» شکل گرفت و بنا iبه مختصات داستان، عروسک سروناز iبه ماجرا اضافه شد. «کلاه قرمزی و سروناز» پس از سال‌ها دوباره روی پرده سینما جان گرفت.

این‌بار او با آقای مجری زندگی می‌کرد. آخر سال تحصیلی، کلاه قرمزی بعد از چند سال سرانجام کارنامه قبولی‌اش را دریافت می‌کند و عموی کلاه قرمزی iبه عنوان جایزه برایش دوچرخه‌ای می‌خرد که کلاه قرمزی از داشتن آن بسیار خوشحال است، اما iبه سرقت رفتن دوچرخه ماجراهای دیگری را برای او iبه وجود می‌آورد.

این عروسک‌ها در سال ۸۱ بازهم جانی دوباره iبه سینماها بخشیدند و «کلاه قرمزی و سروناز» توانست با قیمت میانگین بلیت ۵۰۰ تومان، ۵۵۰ میلیون تومان در اکران یک بفروشد.

در فاصله اکران دومین بخش از این سه‌گانه تا سومین بخش آن که هنوز بر اکران سینماهاست، عروسک کلاه ‌قرمزی iبه خاستگاه و خانه قدیمی خود، یعنی تلویزیون بازگشت.

نوروز ۸۸ و پس از آن نوروز ۹۰ و ۹۱ وقت بازگشت دوباره این عروسک‌ها با حضور شخصیت‌ها و افراد مختلف (به iبهانه نوروز) بود که با استقبال گسترده مخاطبان دهه ۶۰ و کودکان نسل جدید مواجه شد،
به ‌طوری که طبق روال برنامه‌سازی‌های اینچنین برای مخاطب انبوه تلویزیون، بخش‌هایی از دیالوگ‌های آنها، iبه خانه و شهر راه یافت و توسط مخاطبان تلویزیون بازگو شد.

کار iبه جایی رسید که در ساعاتی که برنامه تلویزیونی آنها پخش می‌شد، کمتر کسی iبه دیدن شبکه‌های ماهواره‌هایی رغبت نشان می‌داد.

این دو عروسک جذاب و امتحان پس‌ داده این بار در کنار کاراکترهای مکمل جدید که هر کدام شناسنامه‌‌دار بودند، هوشمندانه در کنار هم قرار گرفتند و هریک از این کاراکترها، با توجه iبه جامعه امروز طراحی شدند. همین امر سبب شد مخاطب در سنین مختلف آنها را بپذیرد و پای برنامه آنها بنشیند.

جشنی برای یک موفقیت

عادل بزدوده، طراح و خالق عروسک «پسرخاله»، این عروسک را برای برنامه «آقای حکایتی» iبه سفارش iبهرام شاه‌محمدلو می‌سازد و پس از پایان برنامه این عروسک در آرشیو عروسک‌ها قرار می‌گیرد تا این که ایرج طهماسب و حمید جبلی برای اضافه کردن شخصیت عروسکی دیگری iبه برنامه تلویزیونی «صندوق پست» (کلاه قرمزی و آقای مجری) سری iبه آرشیو می‌زنند و این عروسک مورد توجه آنها قرار می‌گیرد و صدای دلنشین حمید جبلی جانی دوباره iبه عروسک می‌بخشد و جزءلاینفک کلاه قرمزی می‌شود.

او خالق عروسک «زی‌زی گولو» و عروسک‌های «خونه مادربزرگه» و «شهر موش‌ها» هم هست و درباره طراحی و ساخت عروسک برای حضور در تلویزیون و موفقیت حرف‌های شنیدنی کم ندارد.

بزدوده درباره چگونگی حضور عروسک‌های کلاه قرمزی و پسرخاله در تلویزیون و حضورشان در سینما می‌گوید: این حضور پررونق عروسک‌ها در سینما نیاز iبه بازنگری دارد. باید iبه این نکته حائز اهمیت دقت شود که عروسک با چه مدیومی وارد تلویزیون می‌شود؟ چه کسی و با چه نوشته‌ای iبه آن جان می‌بخشد؟ چه تاثیرات مثبت یا منفی بر بیننده دارد و چقدر موفقیت برنامه تلویزیونی بر حضور عروسک در سینما موثر بوده است؟ وقتی عروسک iبه سینما راه می‌یابد، حضورش را در سینما و کسب این موفقیت را باید جشن گرفت. برخی از عروسک‌ها حتی در حد و اندازه تلویزیون هم کارایی ندارند و برای جذب مخاطب در این رسانه نیز موفق عمل نمی‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: دو فرد خلاق و توانمند توانستند عروسک کلاه قرمزی و پسرخاله را در موقعیت‌های مناسب قرار دهند. آنها با دنیای کودکان و نوجوانان بخوبی آشنا می باشند و بدرستی این فضا را می‌شناسند و همین امر سبب می‌شود که هر فیلمی با این عروسک‌ها بسازند، مورد توجه و علاقه مخاطب قرار گیرد و مخاطب را با هر طیف سنی iبه سینما بکشاند؛ طیف بزرگسال را ا مرور خاطرات دوره کودکی که از تلویزیون iبه یاد دارد با خود همراه کند و برای کودکان و نوجوانان نیز جذابیت خاص خود را داشته باشد. حضور دو هنرمند خوش‌فکر و خلاق سبب شده تا این دو عروسک و عروسک‌های دیگر که iبه مجموعه اضافه شدند، شخصیت و هویت مستقل پیدا کنند و روز iبه روز بر محبوبیت‌شان اضافه شود.

ظرفیت حضور در سینما

عادل بزدوده درباره عروسک‌های دیگری که ساخته است و ظرفیت حضور آنها در سینما گفت: فکر می‌کنم عروسک مخمل و زی‌زی گولو قابلیت حضور در سینما را دارند. تنها نیاز است تا در شرایط امروز و با توجه iبه نیاز مخاطب برای آنها سناریوی درخور توجه نوشته شود تا آنها هم بتوانند مخاطب را با خود همراه کنند. کلاه قرمزی و پسرخاله کار خود را از تلویزیون آغاز کردند و یک برنامه موفق سبب شد تا آنها رشد کنند و تبلیغ بسیار قوی و موثر برای این دو عروسک حضور مستمرشان در برنامه تلویزیون بود.

تاثیر تلویزیون بر حضور کلاه قرمزی در سینما

خالق عروسک «پسرخاله» در ادامه iبه محسنات تلویزیون برای حضور این عروسک‌ها در مدیوم سینما گفت: برنامه خوب و موفق کلاه قرمزی تبلیغ موثری برای حضور این عروسک‌ها در مدیوم سینما بود. این تبلیغ iبه مراتب موثرتر از تبلیغ یک کار سینمایی است که چند دقیقه از تلویزیون با هزینه‌های گزاف پخش می‌شود. این عروسک‌ها با درایت دو فرد توانمند، توانستند وارد خانواده‌ها شوند و اعضای خانواده را iبه خود علاقه‌مند کنند. تیمی که برای این عروسک‌ها کار کرد، توانست موفق عمل کند. در وقت‌های مختلف، نیازهای مخاطب مورد بررسی قرار گرفت، این عروسک‌ها در موقعیت‌های متفاوتی قرار گرفتند و پیام‌های آموزنده‌ای را iبه کودکان و نوجوانان منتقل کردند. iبه مرور وقت، عروسک‌های دیگری iبه این خانواده کوچک ملحق شدند تا امروز شاهد موفقیت چند باره کلاه قرمزی در سینماهای کشور باشیم.

او در ادامه iبه جایگاه عروسک‌های تلویزیونی در خانواده‌های ایرانی اشاره کرد و گفت: عروسک در ایران جایگاه خاصی در میان خانواده‌ها دارد و خانواده‌ها از عروسک‌ها لذت می‌برند. با استفاده از گروه‌های خلاق می‌توان از عروسک‌های ایرانی بیش از این iبهره گرفت.

نگاه iبه روز و خلاقانه طهماسب و جبلی سبب شد تا با ارائه درست کلاه قرمزی جدید، باز هم ماجراهای این عروسک تلویزیونی iبه دل بنشیند و یکی از کارهای بی‌رقیب سینمای ایران باشد.

عروسکی که مخاطب هنوز دوست دارد او و شیطنت‌هایش را روی پرده ببیند. کم و کاستی‌های سومین فیلم کلاه قرمزی را همه دیدند، اما استقبال بی‌نظیر از این شخصیت تلویزیونی که هر چند سال یک بار با یک اثر جدید راه iبه سینماها باز می‌کند می‌تواند همچنان برگ برنده ایرج طهماسب و کلاه قرمزی باشد؛ تفکری که خاستگاه آن تلویزیون بود و ریشه در نگاهی هوشمندانه و متفکرانه برای خلق اثری دارد که سال‌هاست جواب می‌دهد.

حکایت عروسک‌های سودآور

بزدوده iبه خالق عروسک کلاه قرمزی اشاره می‌کند و می‌گوید: عروسک «پسرخاله» را برای برنامه «آقای حکایتی» iبهرام شاه‌محمدلو ساختم که در آرشیو قرار گرفت و آقایان جبلی و طهماسب برای این که عروسکی iبه برنامه اضافه کنند با صدای زیبای دوست عزیزم حمید جبلی، جان دیگری iبه این عروسک بخشیدند و عروسک «کلاه قرمزی» نیز توسط مهدی میگانی ساخته شده بود.

از این عروسک در نمایشی iبه نام «چتر زیر باران» استفاده شده بود و دوستان این عروسک را نیز از آرشیو عروسک‌ها برای برنامه کلاه قرمزی و آقای مجری استفاده کردند و iبه وسیله آن، پیام‌های آموزنده را در مدت وقتی کوتاه iبه گروه سنی کودک ارائه دادند؛ عروسک‌هایی که توانسته‌اند امروز در سینما موفق ظاهر شوند.

ای کاش این عروسک‌ها برای خالقان خود نیز سودآور بودند، همان‌گونه که برای سینما سودآور بودند، موفق عمل کردند و چرخ سینما را iبه گردش درآوردند! (جام جم – ضمیمه قاب کوچک)

زهرا قزیلی