از سلامت چشم چه می دانید؟

 به عنوان مثال در کودکی تنبلی چشم، در نوجوانی و جوانی رخ دادن حوادثی مانند تصادف و در میانسالی عواملی مانند آب‌مروارید، نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت بینایی دارند. در این بین بعضی عوامل و باورهای نادرست هم وجود دارد که ما به اشتباه تصور می‌کنیم در سلامت بینایی ما دخالت دارد.

یکی از موضوعاتی که اغلب مردم اطلاع کافی از آن ندارند، این است که‌ آیا مطالعه در نور ضعیف به چشم صدمه می‌زند یا خیر؟ لطفا در این خصوص توضیح دهید.

نور کم و ضعیف اختلالی در عملکرد بینایی ایجاد نمی‌کند و سبب بالا یا پایین‌رفتن شماره عینک نمی‌شود. مطالعه در نور کم تنها زندگی آدم را سخت‌تر می‌کند و دید اشخاص را تیره و تارتر خواهد کرد، چرا که اغلب اشخاصی که در نور ضعیف مطالعه می‌کنند،‌ مجبورند فشار بیشتری به چشم وارد کنند تا بتوانند مطالب را راحت‌تر بخوانند. همچنین مطالعه در نور کم به نیاز اشخاص بستگی دارد. بسیاری از اشخاص تمایل دارند به سبب حساسیت به نور بسیار، در نور کم مطالعه کنند یا کارهای روزمره‌شان را انجام بدهند.

گاهی اوقات دیده می‌شود اشخاص برحسب عادت به پهلو یا ایستاده مطالعه می‌کنندآیا این‌گونه مطالعه‌کردن، آسیبی به چشم وارد نمی‌کند؟

این‌گونه خوابیدن هیچ‌گونه مشکلی برای چشم به وجود نمی‌آورد. قطعا زمانی که فرد به صورت خوابیده اقدام به مطالعه می‌کند، دستش بیش از چشمش خسته خواهد شد.

بنابراین به پهلو خوابیدن یا ایستاده بودن فرد مهم نیست،‌ بلکه فاصله چشم با هدف (کتاب)‌ مهم است اگر چنانچه فردی به همان حالت فاصله چشم تا کتاب را حفظ کند، مشکلی چشمی از قبیل آستیگمات، نزدیک‌بینی یا دوربینی ایجاد نخواهد شد. در مجموع شماره‌های چشم مانند آستیگماتیسم، دوربینی یا نزدیک‌بینی به اصل اولیه (همان ژن)‌ بستگی دارد، اما اشخاصی که کار نزدیک طولانی‌مدت دارند یا اشخاصی که مطالعه بسیاری دارند هم می‌توانند مستعد ابتلا به نزدیک‌بینی باشند.

اشاره کردید به فاصله کتاب تاچشم. بهترین فاصله چشمی از کتاب بایدچند سانتی‌مترباشد؟

معمولا برای مطالعه، فاصله نرمال بین ۳۳ تا ۴۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود. این فاصله ممکن است به سبب فردی یا مشکلات عیوب انکساری چشم ۱۰ سانتی‌متر اضافه‌تر یا کمتر شود. قطعا هر چه کتاب نزدیک‌تر به چشم باشد، فرد نیاز بیشتری به تطابق دارد و زودتر خسته می‌شود. هر چه تصاویر دورتر باشد، فرد نمی‌تواند بوضوح تصاویر را ببیند و این امر هم سبب خستگی چشم می‌شود. نکته مهم و اساسی این است که معمولا اشخاص بالای ۴۰ سال به سبب کاهش تطابق تمایل بیشتری به دور نگهداشتن کتاب دارند به همین سبب باید برای این اشخاص عینک تجویز شود.

خیلی از والدین از نزدیک‌شدن کودکان‌شان به تلویزیون گلایه دارند. آیا این عمل لطمه‌ای به چشم می‌زند؟ دربارهٔ دیدن تصاویر سه‌بعدی چطور؟

برحسب اینچ تلویزیون فاصله فرد تا تلویزیون تعیین می‌شود. به طور مثال گفته می‌شود اگر تلویزیون ۴۶ اینچی باشد، باید حداقل ۳ تا ۵/۳ متر از تلویزیون فاصله داشته باشیم تا چشم خسته و اذیت نشود یا اگر تلویزیون ۲۰ اینچ باشد باید فاصله حداقل ۵/۱ تا ۲ متر باشد، اما گاهی اشخاص به سبب نزدیک‌بینی یا مشکلات عیوب انکساری فواصل مختلفی را برای خود انتخاب می‌کنند. اغلب نزدیک‌نشستن روبه‌روی تلویزیون مربوط به کودکان است زیرا کودکان دوست دارند تمام هوش و حواس خود را معطوف به برنامه یا بازی مورد علاقه خود کنند. والدین باید توجه نمایند شاید نزدیک‌بینی یکی از سبب‌های نزدیکی کودکان‌شان به تلویزیون باشد بنابراین با انجام یک معاینه چشم‌پزشکی می‌توان پی به سبب برد. همچنین تاکنون اثبات نشده است که فرد نزدیک‌بین به سبب نزدیکی بیش از حد به تلویزیون شماره چشمش تغییر کند.

دیدن تصاویر سه‌بعدی هم به سبب این که چشم کار اولیه خود را انجام می‌دهد، مشکلی برای چشم ایجاد نمی‌کند، اما برخلاف تصاویر تلویزیون، تصاویر سه‌بعدی، سبب خستگی چشم می‌شود؛ به طور عادی هر فرد می‌تواند سه تا چهار ساعت به طور مداوم برنامه تلویزیونی نگاه کند، در صورتی که در دیدن تصاویر سه بعدی این مدت تقریبا به نصف می‌رسد.

نقل‌قول شده است که اشخاص با پیش‌زمینه سردردهای میگرنی و دوره‌ای بر اثر دیدن تصاویر طولانی‌مدت سه‌بعدی دچار سردرد می‌شوند، اما تاکنون اثبات نشده است که این سردرد بر اثر دیدن طولانی‌مدت یا تصاویر سه‌بعدی تلویزیون ایجاد شده است.

به نظر شما قرارگرفتن بیش از حد در معرض صفحه مانیتور رایانه صدمه‌ای به چشم وارد نمی‌کند؟

استفاده از رایانه طیف وسیعی از علائم چشمی و غیرچشمی را به سبب نشستن طولانی‌مدت روی صندلی در بر می‌گیرد که به نام سندرم کار شناخته شده است. احساس خستگی و قرمزی و خشکی چشم از جمله مهم‌ترین علائم چشمی این سندرم است، به همین سبب پیشنهاد می‌شود اشخاص هنگامی که پشت میز رایانه می‌نشینند، هر از گاهی به طور عمد پلک‌هایشان را بر هم زنند تا اشک جابه‌جا شود. به طور طبیعی بهتر است بین ۴۵ دقیقه کار، ۱۰ دقیقه استراحت به چشم‌هایشان بدهند، زیرا کار مداوم با رایانه سبب می‌شود کسانی که دچار سردرد میگرنی می باشند، میگرن‌شان عود کند. نکته قابل توجه دیگر این است که فرد باید مانیتور مقابل خود را به گونه‌ای تنظیم کند که گردن و دست‌ها در حالت آرامش قرار داشته باشد. اشخاص باید برای مانیتور خود نور مناسب و دلخواه‌شان را انتخاب کنند؛ هرچه شفافیت و رزولیشن تصویر بهتر باشد، فرد راحت‌تر خواهد بود. در ضمن نوشیدن مایعات فراوان برای پیشگیری از خشکی چشم هم پیشنهاد می‌شود، همچنین گاهی به اشخاصی که پیش‌زمینه خشکی چشم دارند، پیشنهاد می‌شود هنگام کار با رایانه از قطره‌های اشک مصنوعی استفاده کنند تا خشکی چشمان‌شان به حداقل برسد.

صحبت از مایعات و نوشیدن فراوان آب کردید. این گفته صحت دارد که خوردن آب هویج یا مصرف ویتامین A سبب افزایش دید می‌شود؟

اصولا در جوامع ما با بالانس عضله‌ای تقریبا مناسبی که وجود دارد و همچنین مصرف درست میوه‌ها و ویتامین‌، نیاز روتینی به خوردن ویتامین A نیست. فقط در موارد خاص این ویتامین به بعضی اشخاص پیشنهاد می‌شود، به طور مثال کسانی که دچار رژیم غذایی خاصی می باشند یا کسانی که دچار مشکلات گوارشی می باشند باید به صورت جداگانه این ویتامین‌ها به آنها برسد.

آیا پرهیز از نور آفتاب هم برای سلامت چشم ضرورت دارد؟

بله، یکی از عوامل موثر سلامت چشم که در تمام سنین مهم است، مساله پرهیز از نور آفتاب طبیعی و مصنوعی مانند سولاریوم برای برنزه‌کردن رنگ پوست است؛ در مطالعات و شواهد علمی اثبات شده است که نور آفتاب سبب بیماری‌هایی مانند ناخنک و استحاله بینایی ناشی از سن و ایجاد سلول‌های بدخیم سرطانی پوست صورت بویژه پلک می‌شود، بنابراین پیشنهاد اکید می‌کنیم هنگامی که اشخاص در معرض نور آفتاب قرار می‌گیرند، از عینک آفتابی مناسب استفاده کنند، چون عینک آفتابی علاوه بر محافظت چشم، سبب محافظت پلک و پیشگیری از ایجاد سلول‌های سرطانی ناحیه پوست می‌شود، به همین سبب کسانی که از آفتاب‌های مصنوعی مثل سولاریوم استفاده می‌کنند، دقت داشته باشند که حتما در زمان حمام آفتاب چشمان‌شان بسته باشد و از عینک مناسب استفاده کنند.