۱۷اردیبهشت،
ممتاز نیوز : خانواده مهمترین عامل سازنده شخصیت کودکان محسوب میشود. سالهای اولیه زندگی کودکان به لحاظ تربیتی مهمترین سالها به شمار میرود. در سال های اولیه است که کودک برای داشتن آیندهای موفق آماده میشود، همچنین تربیت فردی و اجتماعی او از آغاز تولد توسط والدین برنامهریزیشده و اجرا میشود.
به گزارش ممتاز نیوز به نقل از ایران ؛ کودکان با اولین محیطی که آشنا میشوند خانواده است و اولین اشخاصی که با او در معاشرت و ارتباط می باشند والدین آنها به شمار میروند. از این رو مسیر زندگی فردی و اجتماعی را از آنان و محیط خانواده میآموزند. پدر و مادر به عنوان والدین و حامیان فرزندان تأثیرگذارترین نقش را ایفا میکنند. هریک از والدین شیوههای خاصی برای تربیت فرزندان به کار میگیرند که در حقیقت این روشهای تربیتی بازتاب شخصیت خودشان است. پس از آموزش در محیط خانواده است که فرد قدم به عرصههای اجتماعی گستردهتری میگذارد و تمام آموزههایی که از والدین و محیط خانواده آموخته را در محیطهای وسیعتر به مرحله اجرا درمیآورد. به همین سبب است که از دیدگاه کارشناسان علوم رفتاری و جامعهشناسان خانواده نقش اصلی در پرورش ویژگیهای انسانی و رشد کامل اشخاص دارد.
کانون خانواده
اجتماعی شدن یا جامعهپذیری مرحلهای است که توسط آن اشخاص الگوهای جامعه یا گروه خود را فرامیگیرند و آنها را به عنوان بخشی از رفتار خود به نمایش میگذارند. اجتماعی شدن مجموعهای از تغییرات و تحولاتی است که فرد به واسطه آن هنجارها، ارزشها و مهارتهای جامعه را میآموزد. اشخاص از طریق جامعه پذیری یا اجتماعی شدن فرهنگ جامعه و چگونگی عملکرد هماهنگ و مورد پذیرش اجتماع را به اعضای دیگر خانواده و جامعه میآموزند.
دکتر قربانعلی ابراهیمی، جامعهشناس و مدرس دانشگاه با اشاره به این که یکی از منابع شکلگیری رفتار و شخصیت اشخاص، خانواده به ویژه پدر و مادر می باشند میگوید: به طور کلی فرزندان در ابتدا در محیط خانواده و در کنار والدین خود اجتماعی میشوند. بخش اساسی و بنیادی شخصیت اشخاص تا حد بسیاری متاثر از رفتارهای والدین است.
والدین الگوی اصلی رفتار در سن کودکی برای فرزندان خود می باشند بنابراین اعضای خانواده به ویژه پدر و مادر در شکلگیری رفتار کودکان و همچنین رفتارهای درست و نادرست نقش مهمی دارند. بسیاری از مطالعات انجام شده نشان میدهد اشخاص بسیاری از رفتارهای ناشایست مانند خشونت، پرخاشگری، برخوردهای فیزیکی و کلامی نامناسب و … را برای اولین بار از محیط خانواده و نوع تعاملات بینفردی و رفتارهای والدین خود فرا میگیرند. البته باید خاطرنشان کرد نقش رسانه و گروه همسالان در بعضی موارد نیز تاثیرگذار و عاملی قوی به شمار میرود و در شکلگیری رفتار اشخاص بیتاثیر نیست.
تربیت و عواطف اجتماعی به عنوان مهمترین ویژگیهای نظام انسانی است که از خانواده آغاز میشود و در این میان توجه به نقش محوری زن به عنوان ستون اصلی عاطفه و تربیت حائز اهمیت است. در محیط خانواده و عرصههای گستردهتر اجتماعی برجستهترین نقش به عهده مادر است. آغوش مادر اولین جایی است که کودک در آن آرامش را تجربه میکند به همین سبب نقش مادر تاثیر بسزایی در پرورش یک شخصیت کامل دارد.
آداب و رسوم اجتماعیشدن
از همان دوره کودکی است که کودکان آداب و رسوم اجتماعیشدن را فرا میگیرند و روشهای درست در تربیت فرزندان و انتخاب صحیح سبک فرزندپروری است که تاثیر مستقیم بر عزتنفس فرزندان دارد. همچنین کنشها و واکنشهای والدین در ارتباط با یکدیگر و تعامل با فرزندان باتوجه به تناسب ماهیت و کیفیت واکنش است که اثری بالقوه بر عزتنفس کودکان دارد.
این مدرس دانشگاه در ادامه میگوید: بعضی تاثیرات به شکل ایجابی صورت میگیرد.
از این رو نوع مکالمات، برخوردهای پدر و مادر، نوع رفتار والدین با فرزندان دیگر و اقوام و وابستگان در رفتار کودکان نهادینه میشود. زیرا کودکان از نوع برخوردها تقلید کرده و آنها را در زندگی به عنوان یک الگوی مورد قبول به کار میگیرند. به همین سبب است که در کانون خانواده پررنگترین نقش را به مادر دادهاند. همچنین حضور نداشتن والدین در خانه و در کنار فرزندان یکی دیگر از مسائلی است که سبب آسیب بیشتر به تربیت فرزندان میشود. تحقیقات و بررسیها حاکی از آن است رفتار والدین به طور مستقیم رفتار کودکان را شکل نمیدهد بلکه به طور غیرمستقیم و با ایجاد فضای خالی و خلأ در روابطشان مشکلاتی پدید میآید که زمینهساز بسیاری از انحرافات اجتماعی و خانوادگی میشود. یکی از نکاتی که سبب میشود کودکان و نوجوانان به رسانه گرایش پیدا کنند نداشتن فضای مناسب عاطفی و تعاملات مثبت در خانواده است.
بسیاری از رسانههای تصویری رفتارهای نامناسب و خشونتآمیز را به کودکان یاد میدهند و کودکان که آماده پذیرش هر نوع رفتاری می باشند از این منابع الگوهای منفی را دریافت میکنند.بنابراین دوستی، همفکری، همدلی و کنشهای مثبت میان والدین و فرزندان در شکلگیری شخصیت و تربیت صحیح اهمیت بسزایی دارد.
نظارت والدین
نداشتن نظارت کافی والدین بر رفتارهای کودکان به ویژه در زمانهایی که والدین در خانه حضور ندارند باید مورد توجه قرار گیرد. استفاده بیش از حد کودکان و نوجوانان از ابزارها و وسایلی مانند ماهواره و اینترنت سبب میشود که هنجارهای داخل خانواده شکسته شده و الگوهای رسانهای جایگزین شود.
والدین باید آگاه باشند که فقط تامین نیازهای اولیه و ضروری کودکان مانند تغذیه و پرورش جسمانی آنها وظیفه اصلیشان نیست بلکه رشد و پرورش روانی در جایگاه مهمتری قرار دارد. گاهی اوقات به سبب ناآگاهی، بیتوجهی و سهلانگاری بعضی از والدین در مسیر رشد و تربیت بسیاری از کودکان و نوجوانان با نابسامانیهایی مواجه میشوند. در مواردی دیده شده است که بعضی نوجوانان که در مسیر انحرافی کشیده شدهاند عامل اصلی انحرافاتشان خانواده و برخورد والدین بوده است.
وقتی در زندگی خانوادگی، والدین دچار روزمرگی شوند و مدام به فکر تصاحب پول و ثروت باشند از فرزندان خود غافل شده و نوجوانان و جوانان ناخواسته و از روی نداشتن آگاهی و ندانستن مسیر درست زندگی فردی و اجتماعی به سوی آسیب گام برمیدارند. بنابراین پدر و مادر نباید در امر تربیت سهل انگاری و موضوع تربیت را مسألهای ساده تصور کنند.
منبع: ممتاز نیوز
باز نشر: پورتال خبری ممتاز نیوز www.momtaznews.com