قزوین غرق در پارچه‌های سبز و سیاه محرم+عکس

روضه خوانی در قزوین

در شهر قزوین دو روضه خوانی بزرگ توسط خانواده‌های اصیل و در محله‌های تاریخی خیابان و گذر مسجد جامع (حسینیه خیابانی، حسینیه آقا سید جمال) در دو نوبت صبح و بعد از ظهر برگزار می‌شود که مردم شهر در آن شرکت می‌کنند.

این دو حسینیه از جایگاه مذهبی خاصی در شهر برخوردار بوده و خیل عزاداران در روزهای تاسوعا و عاشورا هم به این مراکز سر می‌زنند و به نوحه خوانی می‌پردازند.

مرقد امامزاده‌های ارجمندی چون (امامزاده حسین، اسماعیل، سلطان سید محمد، علی، آمنه خاتون، زبیده خاتون، بی بی شهربانو، علی اصغر زرآباد، اسماعیل فلار، اباذر و…) در قزوین وجود دارد که در همه این مکان‌ها مراسم عزاداری با شکوهی برگزار می‌شود.

آغاز عزاداری قزوین از هفتم محرم

مراسم رسمی در شهر قزوین از روز هفتم ماه محرم آغاز می‌شود که هیات‌های حسینی از سراسر استان در شب هفتم به امامزاده آمنه خاتون، علی و بی بی شهربانو در شب هشتم به امامزاده سلطان سید محمد و شب نهم به امامزاده حسین می‌روند.

هیات‌ها به صورت دسته‌هایی که شامل علامت کشی، طبق کشی، طبل و سنج زنی، زنجیر زنی و سینه زنی است و با نشان خاص به عزاداری می‌پردازند، در قزوین روز تاسوعا مردم به زیارت امامزاده علی، آمنه خاتون و خانه قدیمی امام جمعه (که متعلق به امام جمعه شهیدی یکی از بزرگان قزوین بوده و از خانه‌های تاریخی با پیشینه مذهبی قزوین است) سلطان سید محمد و در آخر به حسینیه آقا سید جمال می‌روند و خود را برای مراسم شب که در جوار امامزاده حسین برپا می‌شود، آماده می‌کنند.

همزمان با روز عاشورا هیات‌ها و تکیه‌های مختلف از تمام استان قزوین به امامزاده حسین رفته و با چرخیدن به دور صحن امامزاده و عزاداری به مزار شهدا می‌روند و بعد از اقامه نماز ظهر عاشورا به مساجد خود برمی‌گردند.

طبق‌کشى

اما طبق کشی هم یکی از مراسم های ویژه عزاداری خاص قزوین است که طبقى از چوب به ارتفاع حدود یک و نیم متر و قطر یک متر که بیشتر قسمت‌هاى آن آینه‌کارى شده تهیه مى‌کنند. این طبق استوانه‌اى شکل را بر سر گذاشته حمل مى‌کنند. در شهر قزوین در شب تاسوعا همه دسته‌هاى عزادار از مسجد و تکایا به‌طرف امام‌زاده سلطان سیدمحمد به‌راه مى‌افتند و آنجا تجمع مى‌کنند.

اهالی قزوین در شب عاشورا به سمت امام‌زاده حسین (شاهزاده حسین) مى‌روند. در مناطق روستایی، اهالى هر روستا در این شب به امام‌زاده محل رفته و تا پیش از طلوع آفتاب به سینه‌زنى مى‌پردازند و پس از نماز صبح به طرف روستاى خود حرکت مى‌کنند. دسته‌هاى عزادار، یک دور در محل زده و سپس به مسجد محل مى‌روند.

قیمه نثار پرطرفدارترین غذای نذری قزوینی‌ها

قزوینی‌ها همچنین غذاهای مخصوصی دارند که از مشهورترین آنها می‌شود به قیمه نثار اشاره کرد؛ غذایی که اگر در ایام محرم به این شهر بروید، بوی عطر آن همه جا را پر کرده است.

درخت خونبار

در روستاى “‌زرآباد” از توابع “‌رودبار الموت” چنار کهن‌سالى وجود دارد که به اعتقاد اهل مردم محلی، هر سال هنگام اذان صبح روز عاشورا، از ساقه‌هاى آن مایع قرمز رنگى تراوش مى‌کند.

هر سال اشخاص بسیارى از مناطق دور و نزدیک به این محل مى‌آمد و زیر درخت خونبار مى‌روند تا هم عزادارى کنند و هم شاهد تراوش خون باشند.

شام غریبان

شام غریبان که فرا می‌رسد هر عزاداری، در گوشه‌ای از شهر شمعی را به یاد اسرای کربلا و غربت شهادت مظلومانه اباعبدالله(ع) روشن می‌کند.

تاریکی شب و اندوه و غم از دست دادن اباعبدالله الحسین (ع) و یتیمی طفلان امام حسین(ع) و اسیری زینب بار دیگر مردم را به برگزاری آیین شام غریبان فرا می‌خواند.

شب شام غریبان شبی است که جز گریه و ناله و شیون و مرثیه صدای دیگر شنیدنی نیست و کودکان شمع در دست و چراغ بر دوش در کوچه پس کوچه‌های شهر می گردند و ناله واحسین سر داده‌اند.

قشرهای مختلف مردم با شمع های روشن و حرکت دسته های با شکوه عزاداری در خیابان‌های شهرهای مختلف استان بر مظلومیت اسرای دشت کربلا و ستم های رفته بر خاندان امام حسین(ع) اشک ماتم می‌ریزند.

خاکسپاری زنانه در سوم امام حسین(ع)

مراسم نمادین خاک سپاری شهدای کربلا، یک مراسم کاملا زنانه است که هر سال در روز دوازدهم ماه محرم برگزار می‌شود. مراسمی که قزوینی‌ها به آن «سوم امام» می‌گویند و در آن تمام زنان شهر بیل و کلنگ به دست، پیکرهای نمادین شهدای عاشورا را با خود تا مسجد یا حسینیه اصلی شهر حمل می‌کنند.

عزاداران قزوینی در این روز در مسجد على‌اکبر جمع مى‌شوند، عده‌اى با بیل و کلنگ و عده‌اى با دست گرفتن پیکرهاى پارچه‌اى بدون سر، به دور شره مى‌چرخند و دوباره به مسجد برمى‌گردند و سینه‌زنى و نوحه‌خوانى مى‌کنند.

بر اساس روایات نقل شده، در سال ۶۱ هجری، زنان آزاده طایفه بنی اسد پس از واقعه دردناک کربلا به خاکسپاری شهدای کربلا اقدام کرده اند و این مهم ترین سببی است که مراسم نمادین خاک سپاری شهدای کربلا را تبدیل به یک مجلس کاملا زنانه می‌کند.

مراسمی که امروزی‌ها معتقدند نقش زنان را در دفاع از ارزش‌های اسلام و جهاد به زنان امروز یادآوری می‌کند.

در حین این مراسم هم نوحه خوانی، وعظ و عزاداری جریان دارد و مردان که تقریبا در حاشیه مراسم قرار گرفته‌اند، با گل اندود کردن سر و لباس خود عزاداری شان را اعلام می‌کنند.

گزارش: زهرا منصوری

انتهای پیام/پ۳