به گزارش خبرنگار مهرخانه، عباسعلی ناصحی در ابتدای این نشست اظهار داشت: یکی از مشکلاتی که در کل دنیا و از جمله کشور ما وجود دارد، عدم آگاهی از مسائل مربوط به روان است. اکثر افرادی که مشکل روانی دارند از این مشکل خود بی اطلاع هستند و اقدامی را در راستای درمان بیماری خود انجام نمی دهند. این مسئله درمان آنها را دچار مشکل کرده و هزینه های زیادی را به فرد و جامعه تحمیل می کند.
۲۳٫۶ درصد افراد جامعه از اختلالات روانپزشکی رنج می برند
ناصحی به پژوهشی که بین جمعیت ۱۵ تا ۶۴ ساله کشور در زمستان ۸۹ و بهار ۹۰ انجام گرفته، اشاره کرد و گفت: این پیمایش با سه هدف عمده شامل تعیین شیوع و شدت اختلالات روان، تعیین میزان بهرهمندی از انواع خدمات روان و همچنین برآورد هزینه های ناشی از اختلالات روان، انجام شد.
وی افزود: در این پژوهش ۸۸۶۷ نفر از جمعیت ۱۵ تا ۶۴ ساله کشور شرکت کردند و غربالگری ها و نمونه گیری ها به منظور تعیین شیوع اختلالات روانی با روشهای بسیار دقیق و در تمام مناطق شهری و روستایی صورت گرفت.
رئیس اداره سلامت روان و اعتیاد وزارت بهداشت به نتایج بدست آمده از این پژوهش اشاره کرد و گفت: بر این اساس، شیوع کلی اختلالات روانپزشکی در جمعیت ۱۵ تا ۶۴ ساله کشور، ۲۳٫۶ درصد اعلام شد که در مقایسه با کشورهای دیگر آمار بالایی نیست و نسبت به بسیاری از کشورهای توسعه یافته نیز کمتر است. همچنین این آمار جدید با آمار پیمایش قبلی که در سال ۷۸ انجام شده بود، تفاوت عمده ای ندارد.
ناصحی تصریح کرد: بر این اساس ۲۶٫۵ درصد زنان و همچنین ۲۰٫۸ درصد مردان به اختلالات روانپزشکی مبتلا هستند. بر اساس این پیمایش، اختلالات خلقی از شیوع ۱۴٫۶ درصدی برخوردار است که ۱۷٫۳ درصد آن مربوط به زنان و ۱۱٫۹ درصد به مردان مربوط است.
وی ادامه داد: بر اساس این پیمایش، میزان متوسط اختلال افسردگی در کشور ۱۳٫۶ درصد است که ۱۶٫۵ درصد آن مربوط به زنان و ۱۰٫۷ درصد مربوط به مردان است. در مجموع هر چند رشد شیوع اختلالات روانی در کشور چندان بالا نیست، اما همین آمار هم بالاست و لازم است مداخلات لازم صورت گیرد.
یکی از مشکلات در تمام دنیا، عدم آگاهی مردم از مسائل مربوط به روان است
به گفته رئیس اداره سلامت روان و اعتیاد وزارت بهداشت، تمام آمارها حاکی از آن است که اختلالات روان در زنان بیشتر از مردان است.
ناصحی با اشاره به اینکه رسانه ها باید به افزایش آگاهی و اطلاعات مردم از اختلالات روان کمک کنند، گفت: یکی از مشکلات در تمام دنیا عدم آگاهی مردم از مسائل مربوط به روان است. همین عدم آگاهی سبب میشود که به مراکز مربوطه برای درمان مراجعه نکنند و یا داروهایشان را به درستی مصرف نکنند.
بیمارستان روانپزشکی، مخصوص بیماران مجرم تاسیس شود
وی با اشاره به اینکه تامین سلامت جامعه به ارتباط بین بخشی دستگاه ها نیاز دارد، تصریح کرد: نقش وزارت بهداشت در تأمین سلامت مردم فقط ۲۵ درصد است و این مسئله به همکاری و هماهنگی دستگاه ها نیازمند است.
ناصحی به نقش عوامل عوامل اجتماعی اثر گذار بر ازدیاد اختلالات روانی اشاره کرد و افزود: تحقیقات نشان داده که ابتلا به اختلالات روانی پس از حوادث طبیعی یا غیرطبیعی بیشتر از آن چیزی است که ما تصور میکنیم و معمولاً بازماندگانی چون زلزله آذربایجان دچار آسیب روانی میشوند که نیاز به مداخله دارد.
وی گفت: اکنون بیماران روانپزشکی که جرم هم مرتکب شدهاند، در بیمارستان های روانپزشکی بستری میشوند و برای بیمارستان و بیماران دیگر مشکل ایجاد میکنند. امیدواریم بیمارستان روانپزشکی مخصوص بیماران مجرم داشته باشیم.
وی ارتقا سواد سلامت روان مردم سهم و نقش دستگاهها در این راستا، غربالگری برخی بیماریهای روانی و مراقبت از آنها را از سرفصلهای این برنامه عنوان کرد.
برنامه جامع ارتقای سلامت روان در شورای سیاستگذاری وزارت بهداشت تصویب شد
ناصحی از تدوین برنامه جامع ارتقای سلامت روان کشور در سطح وزارت بهداشت خبر داد و گفت: از آنجا که شیوع اختلالات روانی در کشور همانند کشورهای دیگر، نسبتاً بالاست، ضرورت تدوین چنین برنامه ای احساس میشد. هر چند که آمارهای اختلالات روانی در ایران چندان زیاد نیست، اما همین آمار هم نسبتاً بالاست و مشکلات زیادی را ایجاد میکند. لذا نیاز بود برنامه جامعی در این زمینه داشته باشیم تا نقش تمام نهادها و ارگان ها مشخص شود. این برنامه در شورای سیاستگذاری وزارت بهداشت به تصویب رسیده و به زودی به دانشگاه ها ابلاغ خواهد شد.
ناصحی تدوین دستورالعمل رفتار با کودکان و نوجوانان در بخش های بهداشتی درمانی را به عنوان فعالیت دیگر وزارت بهداشت در ارتقای سطح سلامت افراد اعلام کرد و گفت: تدوین این دستورالعمل از حدود سه سال گذشته آغاز شد و در سال جاری در برنامه حاکمیت بالینی بیمارستان ها، در مراکز درمانی کشور ادغام شد. ۲۰ امتیاز از مجموع امتیازات بالینی حاکمیت بالینی به اجرای این برنامه اختصاص یافت. به این ترتیب تمام بیمارستان ها ملزم به اجرای این برنامه هستند.
برنامههای هفته جهانی سلامت روان
وی به برنامههای هفته جهانی سلامت روان اشاره کرد و گفت: با توجه به شیوع زیاد افسردگی در دنیا، سازمان بهداشت جهانی شعار امسال را “افسردگی یک بحران جهانی” انتخاب کرده است.
وی اولین روز از هفته سلامت روان را که مصادف با ۲۴ مهر است با شعار «سلامت روان و پزشک خانواده» اعلام کرد و گفت: مهم ترین برنامه وزارت بهداشت اجرای برنامه پزشک خانواده است و معتقدیم تیم پزشک خانواده در خط مقدم مراجعات روانپزشکی قرار دارد.
ناصحی ادامه داد: روز دوم ۲۵ مهر با نام «سلامت روان و باورهای اجتماعی» است؛ چرا که ما باورهای اجتماعی زیادی راجع به سلامت روان داریم که برخی نادرست است و سبب اختلال در روند درمان برخی بیماریهای روانی میشود.
سومین روز یعنی ۲۶ مهر با نام «سلامت روان و جامعه سالم» آغاز میشود؛ چراکه معتقدیم نمیتوانیم جامعه سالم داشته باشیم مگر اینکه افراد جامعه، روان سالمی داشته باشند و بسیاری از آسیبهای اجتماعی ناشی از سلامت روان است.
ناصحی «سلامت روان و رسانه» را به عنوان چهارمین روز این هفته معرفی کرد و گفت: رسانهها نقش عمدهای در افزایش سلامت روان مردم و آگاهی رسانی دارند و جامعهای در کنترل میتواند باشد که رسانههای آن نقش خود را در حوزه سلامت به خوبی ایفا کنند.
رئیس اداره سلامت روان و اعتیاد وزارت بهداشت «سلامت روان و سلامت خانواده» و «سلامت روان و محیط های آموزشی» را به عنوان روزهای بعدی اعلام کرد.
راهاندازی تختهای روانپزشکی در بیمارستانهای عمومی
به گزارش مهرخانه ناصحی در ادامه نشست بر لزوم انگزدایی از بیماران مبتلا به اختلالات روان تاکید کرد و افزود: در بیماریهای جسمی، برچسب روانی مطرح نیست، اما طرح چنین مباحثی در مورد اختلالات روانی سبب میشود تا برخی برای درمان خود یا مراجعه نکنند و یا دیر هنگام مراجعه کنند.
وی تصریح کرد: راهاندازی تختهای روانپزشکی در بیمارستانهای عمومی، یکی از اقداماتی است که در این زمینه انجام شده است و بر اساس این مصوبه ۱۰ درصد تخت های بیمارستان های عمومی را تخت های روانپزشکی تشکیل خواهند داد.
وی، افسردگی و اضطراب را شایعترین اختلال روانی در ایران و دنیا عنوان کرد و گفت: پیشبینیها بر آن است که طی دهه های آینده میزان افسردگی در دنیا چندین برابر شود.
۵۵۰ پرونده مربوط به حضانت کودکان، به پزشکی قانونی ارجاع شده است
در ادامه نشست عبدالرئوف ادیب زاده معاون آموزشی و پژوهشی سازمان پزشکی قانونی اظهار داشت: ارتباط سازمان پزشکی قانونی با بحث سلامت روان بیشتر مربوط به ارجاعاتی است که قوه قضائیه در مورد پرونده های قضائی و بررسی سلامت روان افراد به این اداره ارسال میکند و معمولاً مراجعه افراد به ما به صورت مستقیم نیست.
وی به فعالیت های سازمان پزشکی قانونی در سال ۹۰ اشاره کرد و گفت: در سال گذشته حدود ۵۰ هزار مورد در ۲۰ موضوع مختلف سلامت روان در سراسر کشور، به پزشکی قانونی معرفی شدند.
ادیب زاده ادامه داد: حدود ۴ هزار پرونده در مورد فرزندخواندگی و سلامت روان والدین که درخواست فرزندخواندگی داشتند، به ما ارجاع شد و ۵۵۰ پرونده مربوط به حضانت کودک زوج هایی که از هم جدا شده و مدعی هستند که طرف مقابل صلاحیت نگهداری کودک را ندارد، نیز ارجاع شده است.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان پزشکی قانونی، پرونده های مربوط به سقط درمانی یا مواردی که مادر از نظر روانی شرایط نگهداری جنین ندارد را چند صد مورد در سال گذشته اعلام کرد و گفت: در برخی موارد اعلام میشود که فرد به دلیل مشکلات روانی نمیتواند حکمی که برایش صادر شده را تحمل کند که در این زمینه ۱۳۵۰ مورد پرونده به ما ارجاع شد.
ادیب زاده نداشتن تعادل روانی هنگام ارتکاب به جرم را به عنوان موضوع دیگر عنوان کرد و افزود: سال گذشته ۴۵۰۰ پرونده به ما ارجاع شد که در آن وکیل یا خانواده متهم عنوان کرده بودند که فرد هنگام ارتکاب جرم سلامت روانی نداشته است.
ادیبزاده همچنین گفت: برخی افراد برای تغییر جنسیت به مراجع قضایی مراجعه کنند که سال گذشته ۲۶۰ مورد پرونده برای تأیید صحت سلامت روان این افراد، به ما ارجاع داده شد و ۲۰۰ مورد تأیید سلامت روان برای اهدای عضو و ۱۳۰۰۰ پرونده نیز جهت امور مالی و سرپرستی، مورد بررسی سازمان پزشکی قانونی قرار گرفت.
مصوبه مجلس مبنی بر ایجاد مراکز نگهداری برای مجرمان روانی، مسکوت مانده است
وی در پایان سخنانش به مسکوت ماندن مصوبه مجلس مبنی بر ایجاد مراکز نگهداری برای مجرمان روانی انتقاد و تصریح کرد: چند ده سال است قانونی در مجلس تصویب شده و طی آن گفته میشود که باید مراکزی برای نگهداری مجرمان روانی یا افرادی که به دلیل مشکلات اعصاب و روان مرتکب جرمی شده اند، ایجاد شود ولی نمیدانیم متولی آن چه کسی و کدام سازمان است و این مسئله اکنون به معضلی برای کشور تبدیل شده است.
معاون آموزشی و پژوهشی سازمان پزشکی قانونی تاکید کرد: از نظر قانون، کیفری برای فردی که سلامت روان ندارد در نظر گرفته نمیشود و هستند مجرمان خطرناکی که چندین بار جرم مرتکب شدهاند و پس از مدت کوتاهی دوباره به جامعه برگشتهاند و فقط ممکن است برای مدت کوتاهی به بهزیستی آن هم برای درمان موقت ارجاع شود.
به گفته ادیب زاده بهتر است کشور ما نیز مثل بسیاری از کشورهای دنیا یک مرکز حفاظت شده که داخلش بیمارستان قرار دارد ایجاد کند تا با یک فاصلهرای از این افراد مجرم حفاظت شود.
۵ تا ۲۰ درصد افراد جامعه دچار افسردگی هستند
پرویز مظاهری دبیر انجمن روانپزشکی ایران سخنرانی بعدی این نشست بود که صحبت هایش را با انتقاد از دخالت افراد غیرپزشک در امور روانپزشکی شروع کرد.
وی گفت:اکنون افرادی هستند که به راحتی با چسباندن آگهی به در و دیوار و برگزاری جلسات، در امور روانپزشکی مداخله کرده و درمان های غیردارویی تجویز می کنند در حالی که طبق قانون، درمان و تجویزها برعهده پزشک است.
مظاهری به عوامل شیوع افسردگی اشاره کرد و افزود: تمام اختلالات روانپزشکی از جمله افسردگی، دلایل زیستی، اجتماعی و ژنتیک دارد. در چند سال اخیر آمار اختلالات روانی که افسردگی جزئی از آن است، افزایش یافته و میتوان گفت ۵ تا ۲۰ درصد افراد جامعه، دچار افسردگی هستند.
به گفته وی آلودگیهای صوتی، محیطی، مشکلات اقتصادی، گرانی و مشکلات خانوادگی از جمله دلایل ایجاد اختلالات روانی و افسردگی به شمار می رود.
این فوق تخصص روانپزشکی تصریح کرد: امروزه پدر و مادر و خانواده مجبورند برای تامین معاش، ساعات بیشتری را در بیرون از خانه کار کنند که در نتیجه ارتباط کلامی، عاطفی بین اعضای خانواده کمتر شده است.
مظاهری به تبعات افسردگی اشاره کرد و گفت: فرد افسرده، به مرور احساس ناامنی و عدم امنیت میکند که حتی ممکن است دست به خودکشی هم بزند ولی ما نمیتوانیم این موضوع را در رسانهها بهویژه رسانه ملی مطرح کنیم.
به اعتقاد دبیر انجمن روانپزشکی ایران، پیشگیری، بالا بردن آگاهی مردم و تغییر نگرش، بسیار موثرتر از درمان اختلالات روانی است.
۵۰ درصد بیماران افسرده برای درمان مراجعه نمیکنند
وی تاکید کرد: یک فرد آگاه با بروز علائم، سریع به پزشک مراجعه میکند؛ اما متاسفانه۵۰ درصد بیماران افسرده برای درمان مراجعه نمیکنند. این افراد در طولانی مدت به معلول روانی تبدیل میشوند که دیگر قادر به کار نیستند، از زندگی لذت ببرند و به تدریج بازده کاریشان پایین میآید.
مظاهری گفت: قرار است ۱۰ درصد تخت های بیمارستان عمومی به بیماران روانی اختصاص پیدا کند. این مصوبه ای است که سال ها پیش در مجلس به تصویب رسیده ولی به دلایل مادی و مالی هنوز اجرا نشده است. طبق آماری که از سراسر کشور گرفتیم حدود ۴۰ درصد بیمارستان های کشور، این مصوبه را عملی کردند؛ چون در شهرهای کوچک تعداد بیمارستان ها محدود است و مجبورند این بیماران را هم پوشش دهند.
مظاهری به عدم تخصیص اعتبارات برای واردات داروهای روانپزشکی اشاره و خاطرنشان کرد: روز به روز داروهای جدیدتر و موثرتری برای درمان بیماران روانپزشکی وارد بازار میشود، ولی نداشتن بودجه از یک طرف و کم لطفی بیمه ها برای پوشش این داروهای مورد نیاز بیماران روانپزشکی از طرف دیگر، ما را با مشکل مواجه میکند. بیمه ها آن طور که باید خدمات این قشر را پوشش نمیدهند و فقط در موارد شدید گاهی خدماتی ارائه می کنند.
انتهای پیام/۹۰۰۸۰۷
پایگاه تحلیلی خبری مهرخانه